1981:

Artículo 4.

1. El bable gozará de protección. Se promoverá su uso, su difusión en los medios de comunicación y su enseñanza, respetando en todo caso las variantes locales y la voluntariedad en su aprendizaje.

1999:

Artículo 4.

1. El bable gozará de protección. Se promoverá su uso, su difusión en los medios de comunicación y su enseñanza, respetando en todo caso las variantes locales y la voluntariedad en su aprendizaje.

2. Una Ley del Principado regulará la protección, uso y promoción del bable.

2008?: Apuesto por ésti tres de lleer esto

Artículo 4.

1. El asturiano, como lengua propia de Asturias gozará de protección. Se promoverá su uso, su difusión en los medios de comunicación y su enseñanza, respetando en todo caso las variantes locales y la voluntariedad en su aprendizaje.

2. Una Ley del Principado regulará la protección, uso y promoción del asturiano. 

¿Vamos camín d'esto pal 2100?:

Artículo 4.

1. El asturiano como lengua extinta gozará de protección junto con el gaélico prerromano. Se promoverá su estudio y difusión científica y se subvencionará una publicación de filología clásica sobre él. Respetando en todo caso las variantes locales y la voluntariedad en su aprendizaje.

2. Una Ley Universitaria regulará su aprendizaje.

Colo fácil que diba ser copiá-ylu a Galicia.

Artículo 4.

1. La lengua propia de Asturias es el Asturiano

2. Las lenguas asturiana y castellana son oficiales en asturias y todos tienen el derecho a conocerlas y a usarlas.

3. Los poderes públicos garantizarán el uso normal y oficial de ambos idiomas e impulsarán el uso del asturiano en todos los planos de la vida pública, cultural e informativa y dispondrán de los medios necesarios para asegurar su enseñanza.

4. Nadie podrá ser discriminado por razón de lengua.

El gobiernu d'España calla como una puta... nun esperaba otra, España va siempres a remolque de lo que-y digan el restu de países europeos. El PP calla tamién (nun esperaba menos, otru perru distintu collar)... pero IX calla tamién. ¿Por qué? Polos comunistes que tien dientro.

 Sí, aldovinástislo, toi falando del Tíbet y de lo que ta faciendo ende China: Da-yos hosties hasta nel carné d'identidá como quien diz a los tibetanos, matar xente, siguir primiendo'l país... Vamos, lo que ye vezu, pero que colos xuegos olímpicos enterámonos un poco más de qué ye lo qu'asocede.

Como Cuba (Comunista) unvió una nota de sofitu al gobiernu (que se diz comunista) de China énte lo que ta asocediendo, IX calla. El partíu o la coalición de "Más democracia más izquierda", el partíu de defender el drechu al albuertu de les muyeres, el partíu de defender la laicidá, la democracia participativa, el que pide firmes pa una llei eleutoral más xusta y proporcional, esi partíu calla como una puta énte lo que fai china, por qué? Por que son comunistes.

Podéis velo, podéis velo na so web. Mesmo na d'Asturies que na federal de Madrid. Nin gota, nada, res, cero patatero como diría l'otru. El pesu de los "Homes de Paco" paez que ye grande, y les contradiciones son fondes. ¿A quién quieren engañar? Si son comunistas, séyanlo tamién p'Asturies y pal estáu español y propongan aplicá-y a Euskadi o Cataluña la mesma receta qu'aplica China al tíbet... ye eso lo que quieren non? O qiuciabes quieren lluchar de verdá por una democracia más llibre, más xusta, más democrática en definitiva... Entós a qué esperen pa condergar violaciones a los drechos humanos ¿O ye que los drechos humanos valen n'Europa pero en Tíbet non? ¿Somos más los europeos que los tibetanos?

¿Escaeceríase-yos? Prestaríame que daquién d'IX retrucare a esto... y prestaríame, tamién, qu'IX espulsare a tola puxarra que tien (o pue tener) contraria a los drechos humanos y favoratible a los rexímenes dictatoriales Chinu y Cubanu.

Va tiempu aportóme al corréu lleutrónicu un chiste que falaba de la edá de los países, facía comparanza de los estremaos estaos con etapes de la vida humana (China yera una vieya, España una cuarentona, EEXX un adolescente revoltosu que-yos pegaba a los otros adolescentes...).

 Alcuérdome d'esto porque ye bien aplicable a Asturies. Y ello ye que los países son construiciones sociales, y la sociedá ta fecha de persones, poro, nun ye mui difícil facer comparanza ente unes y otra... Mesmo que na vida, hai etapes pa cada cosa. Y si tu a un rapaz de 20 años, fáles-y de que s'emancipe de casa, igual te diz que sí o lo mesmo dizte que non, pero de xuru que si-y fales d'emancipase a los 10 ó a los 40 nun te va dar la mesma rempuesta. La madurez de les persones ye una de les causes de qu'ún quiera o non la emancipación.

D'esta miente, ún va querer la emancipación en sintiéndose fuerte, en sintiendo que nun necesita pa nada (o necesítalu poco) al ser o ente del que depende, y va tarrecer la independencia cuando sienta qu'ensin esi ente o ensin esi ser nun ye nada na vida. Poro, un guah.e de 4 años, nun va dir a nenyures ensin la má, un guah.e de 5 años, va prestá-y pola vida amosar a la xente que sabe atase los zapatos, que nun se mexa nin se caga na cama, que ye quien a lleer y escribir por sigo mesmu (y nun requier a la so má), al empar qu'un home de 30 años va querer facelo too y nun va consentir que los sos pás o naide-y faiga nada o-y diga qué tien y qué nun tien que facer. (Otra cosa son los alcuerdos soberanos ente dos seres emancipaos, como'l contratar un emplegáu del llar).

 Asturies ye un rapacín d'ente 5 y 8 años. Préstanos tener la nuesa autonomía, el nuesu principaducu, xugar a ser grandes o a los papás y les mamás falando d'estatutos, cola bandera, l'himnu y eses coses coles que xueguen los grandes.. Somos el guah.e que ve al pá conducir y quier conducir, que ve a los pás falar col móvil y présta-y falar col móvil... pero somos esi guah.e que ye'l mesmu que tarrez quedase solu en casa, que tien mieu d'enfrentase a estraños, que nun quier pasar más de X tiempu ensin la so familia... Somos inmaduros dafechu.

Demientres que Cataluña ye un mozu de 20 años, que ta faciendo la carrera y namái que necesita a la so tutora llegal (España) pa que-y pague la carrera (mercáu) y en pagándo-yla cola, Galicia ye un rapaz de 14 años que va per esi camín pero al qu'aínda-y queda... o'l País Vascu ye otru adolescente revoltosu que dacuando quier colar dacuando non y arma espolinos... nós somos esto. Y diréis: "podría ser peor, podríemos ser Aragoneses y tar felices atándomos los cordones..." pero ye una situación murnia por demás.

Ye por esto qu'enantes de nada, hai que se decatar de quién ye'l públicu del nuesu mensaxe, porque esi pueblu asturianu ta ehí xugando a ser mayor pa unes coses (simbóliques: banderes ya himnos) pero nun tien la responsabilidá nin el compromisu d'un home o muyer adultu pa otres coses (falar la llingua, drechos d'autodetermín...) mesmo qu'el guah.e que quier un móvil de plásticu pero con tal de que dea'l pegu, nun-y da más que furrule o non, Asturies igual, demientres que tenga una banderuca y un himnu qu'usar como'l móvil de plásticu, va da-y igual que nun heba batería (o llingua) pa falar per él. Poro, hai que se decatar más ceo que sero de la imposibilidá de vendé-y a un guah.e de 7 años un productu pensáu pa ún de 20.

Si ún tien 20 años, pue sentase a falar de beques, d'oposiciones, de dir d'interrail colos amigos... Si tienes 30 pues entamar a pensar en montar un pisu en propiedá... Pero estes coses, si ún tien 8 años, quéden-y grandes, sónen-y a Chinu, sábe ún qu'esisten pero nun-yos da importancia, porque pal guah.ín d'8 nun son importantes, y les sos prioridaes son bien estremaes. Igual qu'el sexu, pensái na importancia que-y dabeis con 8 años y na que-y dabes con 4 ó 5 más...

 El mio conseyu ye mui fácil: Faigamos qu'esi guah.e d'ocho años disfrute la so infancia, y pase a nueve, de nueve a diez, de diez a once... afalemos esa progresividá y faigamos porque pague la pena esa "aventura del medrar", nun queramos quitá-y la infancia a un guah.e d'ocho años pa meté-y na tiesta problemes y coses d'ún de 20... Seliquino seliquino, pasu ente pasu, y esi ye'l camín...

Otra polémica artificial pa demonizar a Galicia (...y van?) Nun me da más el nome que-y dean a la ría los gallegos, sobre manera si ta documentáu, como paez tar polo que ví en dellos medios de comunicación... Quiciabes, lo que me paez mal de too esto seya la obligación d'aceutar namái qu'una denominación pa esi accidente xeográficu. Véolo absurdo. ¿Nun ye qu'hai Gijón/Xixón o Vitoria-Gasteiz? ¿Por qué nun se pue llamar a esa ría de les dos maneres?

Diba ser cenciello.

D'otra miente, la canal de la Mancha en francés ye "Manche" y n'inglés ye "English Channel" y que yo vea, a los ingleses nun-yos dio por reclamar les agües territoriales franceses nesi canal nin de plantar la so bandera nes playes normandes... Lo dicho, qu'una cosa ye'l nome y otra la reclamación territorial, y eses coses nun se puen entemecer. Que dellos zoquetes quieran anexonase un cachu d'Asturies ye una cosa (y criticable), y otra mui estremada ye que llamen a la desembocadura del Eo col nome qu'ellos-y dieron.

Lo que me paez mal nesti tema ye qu'Asturias quiera imponé-yos "Ría del Eo" a los gallegos y los gallegos quieran imponer "Ría de Ribadeo" a los asturianos, yo decántome poles dos denomaciones, una en cada llau.

Voi permitime echar otra vegada más la llingua a pacer, y facer una reflexón de les causes poles que l'asturianismu fracasó nestes eleiciones y vien fracasando nos últimos tiempos...

 Ye la falta de competitividá. Y ello ye que la política, y sobre manera a la política que se fai (o debiera facese) col envís d'algamar asientos en parllamentu, tien muncho que ver coles téuniques de mercáu que se-y apliquen a otros productos. A fin de cuentes, non pol so calter esceicional de mercase una vegada cada 4 años, ye'l productu políticu un productu esceicional. Hai productos, como'l pan, que mercamos tolos díes, otros, como la vivienda que los mercamos una vegada cada munchos años, y esti ye ún que se merca cada 4 (sacantes esceiciones d'anticipaes y coses asina).

Poro, si partimos d'esti puntu, si asumimos que la opción política ye un bien o serviciu más de mercáu: Ye daqué que va sirvir al ciudadanu, que'l ciudadanu busca que-y sirva bien, que satisfaiga les sos necesidaes, que si nun-y convez puea camudar por otru... Mesmo qu'una caldera de calefacción o una compañía de seguros...

Ensin entrar a evaluar lo que ye la "política d'imaxe", que daría pa un llibru enteru de crítiques: El cómo se faen los videos, lo probetayos que son, el cómo son los logos, l'escenariu que (nun) se monta pa los discursos, la (poca) diferenciación del líder y personificación de la campaña, les (ausentes) músiques o cancios eleutorales, voi centrame más no que ye'l productu en sí y si satisfai o non les necesidaes del consumidor más que nes formes de vendelu, que son más bien males.

1.- Un productu pa un pueblu, non pa una estaya d'él: Ye'l primer erru que quiero analizar. Cuando una empresa fai un desodorante, por exemplu, quier qu'esi desodorante aporte al mayor númberu de persones posibles, qu'heba'l mayor númberu de compradores posibles... Poro, buscará un desodorante nel que la rellación calidá-preciu tea rellacionada, seya baratu, etc, etc. Nun va facer un desodorante con fragancies trayíes dende la selva virxe y refinaes nos llaboratorios Vichy en París... porque esi productu, de gustar, namái que diba ser asequible pa les persones que lu pudieren pagar (un seutor pequeñu de la sociedá). Al asturianismu pása-y lo mesmo: Plantéguense unes reivindicaciones dafechu ayenes a la sociedá asturiana: Independencia, Autodetermín, República... L'1% d'Asturies, si m'espurro muncho'l 3% pue tar d'alcuerdu con estes coses, pero non la inmensa mayoría. Si ún aspira a facer un proyeutu de país (que non un proyeutu de minoría dientro d'un país) ha d'aspirar a convencer a conxuntu de la sociedá, a la metá más ún, al 60%, al 70%... Y pa ello hai qu'adaptar les nueses reclamaciones a lo que demanda'l pueblu (Que demanda - cuando demanda- coses bien estremaes, como perres, trabayu, ecoloxía...) Poro, ha d'adaptase el mensax, hai que pasar que los temes qu'anguaño son los temes cimeros del asturianismu: Autodetermín, Nación, Llingua. L'asturianismu tien que se mover no que'l pueblu pide y no que-y esmolez que les más de les vueltes ye lo mesmo que-y esmolez a los otros pueblos del Estáu: Trabayu, inmigración, emigración (esto namái que pasa n'Asturies), perres, sovenciones, ayudes económiques... Los 400€ de ZP, l'ayuda de 300€ d'Areces pa mercar ordenadores son les coses que mueven al pueblu, y al pueblu hai que-y dar el pan y el circu que pide, anque na satisfación de les necesidaes que pa esa mayoría son prioritaries (y que pa nós son tamién, masque seyan secundaries), satisfaigamos tamién les necesidaes prioritaries de nueso y qu'al mesmu tiempo seyan tamién d'esa mayoría (anque nella secundaries), como la oficialidá de la llingua. Si ún quier (y en política habría querer) facer política pa un pueblu, nun pue vivir d'espaldes a elli, a les sos demandes... Nun se pue vivir a la esquierda d'IX... porque ya nin IX se pue vivir.

2.- Un productu competitivu: Esto ye el cómo l'asturianismu queda, como productu, arrequexáu nel supermercáu. Bien ye verdá que, como nos best sellers nes llibreríes, podemos entruganos si tamos escaecíos nuna llibrería demientres que PP y PSOE tán espuestos nel escaparate por maldá del vendedor o por crueldá del públicu, y qué foi antes, si la publicidá o l'éxitu... Sicasí, lo que nun se pue facer, si la xente quier llibros d'aventures, ye sacar al mercáu una novela esistencial... Nun ye competitivu l'asturianismu, y la preba ta n'IX y PSOE o PP. Nestes eleiciones hebo un trasvase de votu asturianista a IX y otru trasvase de votu d'IX al PSOE (muncho mayor esti caberu). Un analís curtiu, namái que señalaría nel procesu del votu útil. Sicasí, hai tres d'estes tresferencies de votu un datu a señalar: L'asturianismu namái que ta comunicáu con IX y l'abstención (aínda'l del PAS). Ello ye porque, l'asturianismu ta asitiáu (o vistu) como marxinal nel sistema políticu, averáu a les minoríes (como minoría que ye) y les más de les vueltes d'esquierdes (Cosa rara ye qu'heba una asturina d'esquierdes con estrella bermeya y nun la heba de dreches)... D'esta mientre lo que pasa ye que nun hai una competitividá direuta col PSOE o col PP. L'asturianismu nun ye quien a quitá-y votos a IX (anque lo intenta) pero lo grave d'esto ye que nun ye quien a quitá-yoslos a PP-SOE porque nin lo intenta.

Cuido que nun intentar facer un mensaxe aceutable y tentador pa los votantes de PP y PSOE ye un erru, sobre manera si ún decátase de que ye nellos onde ta'l mayor númberu de votantes y ye a esos votantes a los qu'hai que convencer, porque esos votantes son la mayoría del país, los sos esmolecimientos son los mayoritarios nel país (siénto fadiá-y la ilusión a más d'ún, equí nun hai un PNV nin una CiU mayoritarios) y son nos que se mueve socialmente la xente. L'asturianismu ye incapaz dafechu d'aportar a esa xente que ye la mayoría, y lo más grave de too ye que nun quier facer nada por facelo. (Quiciabes Xuanxosé diga que lo quier facer, pero la falta de renovación y de proyeutu nel PAS lleva a la desmovilización -y pesie a ella ehí tán más de 10.000 votos, que nun son pocos, y son por movese nesi ámbetu)

 Una tercera (o cuarta si queremos nomala asina) vía nesti país, ha ser asturianista, y ha ser una vía que seya quien a axuntar a persones de les otres dos (PP y PSOE).

3.- Un productu identificable como talu: Esta ye otra tema importante. Dacuando, l'asturianismu nun ta identificáu como un braeru proyeutu políticu. El movimientu cultural y social pola llingua, necesariu, y necesaria la tresversalidá d'esta clas de reclamaciones, que nun puen vese como coses partidistes, ye mui fuerte, y la so fuercia compárase (instintivamente) cola debilidá d'unos partíos políticos que son mui febles, mui pequeños (y nel so reducíu tamañu ta l'entamu del personalismu que ye la so enfermedá xenética). Los partíos asturianistes (porque debería haber un partíu y grande en comparanza col restu d'asturianistes friquis) nun dan la sensación de querer ganar unes eleiciones: Andecha Astur tienlo dicho delles veces que pa ellos nun ye una prioridá la representación parllamentaria (cosa que ye como dicir que pa un vendedor d'alpargates lo prioritario nun ye vendeles); Unidá presentóse a unes eleiciones nes que nun quería ganar (lo probetayo de la campaña, la mierda video que fixeron, el pocu énfasis que punxeron nella...) facer eso ye facer más en contra d'ún mesmu qu'al favor... Ún nun pue ilusionar si nun creye'l so propiu discursu, ún nun pue querer qu'otros s'enfoten nelli cuando él mesmu nun fai un res por ameyorar la so situación.

Nun ye almisible qu'heba partíos asturianistes que vaigan a les eleiciones nun queriendo ganales o nun queriendo siquiera facer campaña nelles...

Bono, pel momentu esto ye lo que se m'ocurre alrodiu de la diferenciación del productu. Otru día si eso, analizaré les similitúes ente'l Xuan Xosé del escañu y la Rosa Díez d'anguañu, que nun son poques (ex-socialistes, atroparon votu socialista y popular, un programa mui paecíu al de los grandes pero estremáu no identitario (una nun sentíu otru notru)... Per ehí van los tiros, per ehí foron, per ehí van-yos a los españolistes d'UPyD y per ehí deberíemos tiralos nós si queremos facer daqué... ¿O nun queremos?

Nun ye casualidá que la pallabra tresformar entame per un númberu nel nuesu idioma. Y ello ye que p'afalar el cambeu ye necesario construyir (o formar) trés coses: Economía, Cultura y Política.

Asturies, mesmo qu'España o Europa entero, necesira formales, y ello habría d'entamar por facer una masa crítica moza qu'anguaño nun esiste, nun esiste nin masa (esti sí ye un país pa vieyos, al contrario que na película), nin muncho menos crítica.

Hai dellos mozos desperdigaos, chiscaos pel país como les gotes nun cristal, que les más de les vueltes ocúpense del coche, la paga, la disco, l'aspeutu físiscu... etc. Clientes d'una sociedá de consumu qu'afita les sos ferramientes de caltenimientu d'estructures perdayuri: Anuncies, medios de comunicación, sistema educativu acríticu, llinguaxe "políticamente correutu" (Esto cabero cuido que foi lo peor que-y pasó al mundiu políticu, o la espresión cimera de la nuesa sociedá).

Agora bien, la primer entruga ye, cómo facer pa formar a esa masa desconeutao de xente pa qu'algamen una conciencia crítica, cómo politizar a la sociedá (non partidizar, sinón politizar nel bon sentíu de la pallabra), cómo facer por qu'esa xente tea formada, interesada na política, esmolecía polos problemes, y, sobre manera, que comparta un mesmu interés que'l de nueso polos problemes d'Asturies.

Nun ye una tarea fácil, y yo nun voi apurrir recetes máxiques porque nun les hai, o si les hai nun les teo. Namái quixera dende esti requexu, poder contribuyir a señalar, pa min, la direición qu'habría de tomase o los puntos d'interés colos qu'habría de contase na formación d'esta masa. Una sociedá tien, simplificando la teoría marxista, tres estayes: Economía, Cultura, y Política. Nun podemos pretender un cambeu na política operando namái que na cultura, nin podemos facer posible un cambeu na cultura operando namái que na política, ye necesario curiar les tres estayes, y, sobre manera, facer por controlar la estaya económica, que foi siempres la de más difícil control.

Na cultura, la mocedá europeo mira nun gran porcentax pa los EE.XX. nun da más que seyan pro o anti-yanquis o que nun-yos dea más, pero'l modelu qu'aporta, el modelu que viende ye esi: L'inglés como la llingua que se deprende nes canciones, les películes de Hollywood, los xuegos d'ordenador etcétera. Ye una macrocultura na que tamos enxertos toos pa bien o pa mal, y que xenera unes grandes dósis d'atractivu pa una faza de población grande...

¿Qué alternatives plantegar? Frente a ello, namái qu'hai dos cultures alternatives, la reaccionaria o tradicional, que diba ser l'islám o ciertos nacionalismos, y la d'esquierdes, que ye la única que politiza na sociedá: El gafapastismu, los pañuelos palestinos, los mitos "Palestina ye bona, Israel Malu", "EEXX ye puxarra", "La Paz penriba de too", "Toos somos hermanos nel tema de la emigración", "Toos y toes, guapos y guapes, muyeres y muyeros" nel tema de la igualdá...

Lo mesmo una qu'otra, son cultures en crisis, la hexemóniga por mor de que la hexemonía yanqui va camín de desapaecer, la cultura de la esquierda por mor de que la esquierda va desapaeciendo nuna sociedá onde toos mos consideramos burgueses (magar que munchos ganen menos de 1500 al mes) y por mor del llinguax políticamente correutu nun mos reconocemos nesi espeyu de la clas obrera.

Frente a esto, si queremos tresformar, fai falta otru suañu sobre'l que facer la casa pola que naguamos. L'American Way of Life, la nevera, la casa, los dos coches, la televisión, les hamburgueses, el béisbol y l'individualismu onde toos somos diferentes foron los componentes d'esi suañu burgués que tantu prestaba y que por eso cuayó...

L'otru suañu, el de la esquierda, vendíase a xente a la que, por H o por B, nun pensaba tanto na riqueza material como na inmaterial y podría tener como ellementos configuradores les 8 hores diaries, los 30 díes de vacancies añales, el sindicatu, la fuelga, el compañerismu, l'amistá y el coleutivismu onde toos somos hermanos.

Dambos fracasaron o tán pa ello y ye por ello que se fai necesario poner cimientu a la casa que queremos facer pa esta sociedá. Hai qu'analizar lo que mos presta y lo que non, lo que queremos tresformar y lo que non, y nun se llimitar namái qu'a siguir vieyos suaños per vieyes víes, sinón a pensar nueves víes pa nuevos suaños. Ye'l propiu suañu'l que perdimos. Nun ye que nun heba ferramientes pal suañu, ehí les tenemos, el sufraxu universal, la iniciativa privada (una empresa ente unos cuantos pue facese, un periódicu tamién, etc etc) lo que fai falta son suaños, proyeutos, suaños nuevos que seyan pa ilusionar a mayoríes y que seyan pa mover a persones.

Na política del eslógan, na patria del titular de prensa, fai falta un discursu que conmueva, un suañu que faiga llorar d'emoción, un daqué de romanticismu que nun sepia a vieyo, nun ye un rumbu lo que buscamos, sinón un destín...

 Güei fui nun tren nomáu ALVIA o daqué asina, que facía'l trayeutu ente Asturies y Madrid, y que se supón que ye estéticamente mui paecíu a lo que ye l'AVE. Tien forma aerodinámica, escanees l'equipax de la que xubes, cuesta muncho (70€ dir y tornar, más que l'avión) y... lo mesmo que l'AVE, la so instalación lleva arreyáu'l desaniciu del restu de llinies y conexones ferroviaries.

Esto ye, por exemplu, lo qu'asocede en Barcelona-Madrid: Faise l'ave, cóbrente más de 160€ por dir y tornar, y nun tienes otres opciones pa dir en tren a Barcelona. La llegada del AVE, lleva arreyáu'l fin del serviciu de TALGOS y demás trenes de trayeutu más llargu y cansáu pero más baratu. Vamos p'hacia un mundiu de ricos, y l'amuesa más clara y nidia de que nun hai esquierda, ye que l'alderique ta centráu no que ye l'AVE y la xente, ciego, escaez dafechu que l'AVE ye un tren pih.u y que los probes, agora, o vamos dir n'avión o vamos dir n'autobús. ¿Quién va poder pagar, en llegando l'AVE o lo que seya a Asturies que se-y paeza, 160€ nun fin de selmana? Gastes menos nel coche.

Pero bono, ehí sigui la política española y asturiana, lloñe de les necesidaes de la xente y dibuxando na pizarra un país que nun esiste, diseñando servicios pa xente que nun los pue pagar.

Agora ye'l Tíbet el que sal nos medios, va dellos meses foi Myannmar... (Alcuérdase daquién?), llueu tán tolos díes colo d'árabes y xudíos, dacuando falen d'África (d'una de les munches coses que pasen ehí), etcétera, etcétera...

Ye murnio que Carla Bruni ocupe más titulares que'l Tíbet, pero más murnio ye que seya necesario que muerran persones pa que la llucha tibetana pola independencia seya reconocida n'Occidente. Murnio ye tamién que los EE.XX. quiten a China de los países que nun respeten los drechos humanos (magar qu'esto seya comprensible, pos tres de lo de Guantánamo y les prisiones ocultes nun tien munchu xacíu qu'ellos vaigan diciendo quién ye bonu y quién non).

 Hebo siempres dellos países que m'interesaron, estos países asiáticos non-costeros, que nin son industriales, nin tán tan empodrecíos pola cultura occidental como Xapón, les Corees, China, Indonesia. Mongolia, Nepal, el Tibet, cuántos países, cuánta hestoria que nin sabemos, nin vamos saber nunca y que nin damos en clase los europeos...

Esi eurocentrismu, qu'entama dende les coses más básiques (un mapamundi con Europa occidental en mediu d'una tierra que nin tien arriba nin abaxo, sinón que ye esférica) y sigui pelo que son los medios de comunicación... Vamos formando un imaxinariu raru, onde namái que Grecia y Roma son referentes, onde quedamos embelesaos mirando la edá media de los Reis ÁStures y allabamos les cortes y la filosofía de Santo Tomás, pero escaecémonos de qu'allende los Urales yá había una civilización (China) onde los puestos nun los daba'l sangre nin les perres, sinón les oposiciones (cosa qu'equí aínda güei pasa a medies).

L'eurocentrismu, o catetismu, aporta n'España a otros estremos... l'otru día taba delantre d'una máquina dixital pa revelar semeyes, y ello yera qu'había delles banderes pa los idiomes: la d'España pal castellán, la de Francia pal francés, la del Reinu Xuníu pal inglés...  y la de Brasil pal Portugués. Paez normal, pero nun lo ye, y esi ye'l puntu de despreciu, de desconocencia al que s'aporta pa col país vecín. Estúdiase la Revolución Francesa, pero non Cravos, estúdiase a Napoleón, pero non a Enrique'l Navegante... y asina con too.

Lo dicho, dos díes más de Tibetanismu, y yá tará pa cayer pa siempres nel pozu l'escaezu. Como tantes y tantes coses. Y la desconocencia del otru ye la primera piedra pa contruyir l'odiu...

... axúntate a elli.

 Y non, nun toi falando de militar nel PSOE o nel PP, falo d'asumir en parte (en gran parte) el so discursu, en simplificar el fondu y facer les formes más populistes, en "Rosadíezanos".

A)  10 puntos programáticos fáciles, cenciellos, que lleguen a la sociedá.

B) Que d'esos 10, 3 seyan "puntos estrella" alrodiu de los que lluchar.

C) Asumir el discursu anti-terrorista, asumir el discursu autonomista, asumir el discursu interclasista (baxada d'impuestos y eses coses), asumir el discursu de política esterior, asumir el discursu del poder, que ye'l que marca l'axenda. Movese nesa axenda, adaptase a esa axenda y movese nesi marcu (Hai qu'aceutar esto, ellos marquen les riegles y pa xugar escontra ellos que son l'85% de la sociedá, hai que les aceutar)

CH) Nun asumir el discursu cultural: Llingua y demás, ye equí onde ta la diferenciación y el puntu d'alcuentru d'esi asturianismu non militante (los que voten y nun tienen carné) que dexó l'asturianismu pa abrazar les propuestes del PP o'l PSOE.

D) Politizar a la sociedá, emplegar el boca-a-boca, emplegar les redes sociales na Universidá, nos trabayos, nes comunidaes de vecinos o nel club de Golf, onde seya, tou val. Tomar la idega d'una campaña continua, comentar les propuestes d'esti hipotéticu partíu asturianista colos collacios non-del-grupu col envís d'introduciles na cotidianeidá de la xente.

 E) Escoyer a daquién nuevu pero que valga pa xestionar y lliderar esti proyeutu, una cara conocida, como lo foi Rosa Díez. (Escaecese de Xuanxosés, Davides Rivas, Inacios Llopes y demás)

F) Cultivar el victimismu na so xusta midida, como fexo ella colos que la insultaron na universidá.

Esta ye una propuesta... sobre la que podría trabayase. Hai otra posibilidá, un plan B por si falla esto que ye una bona idea: La tresversalidá, facer que l'asturianismu devenga un daqué tresversal a tolos partíos ya ideoloxíes, del mou que ta presente n'IX como un daqué inherente al proyeutu, del mou nel que podría tar presente nel PP con Gabino y Pardo, y, en definitiva facer que tolos nacionalistes/asturianistes desembarquemos progresivamente o de golpe nos estremaos partios (PP, PSOE, IX) y faigamos por camudar les sos estructures dende dientro.

Nun se m'ocurren más idees.

¿Cómo pue sacá-y a Gabino 4 ó 5 puntos un candidatu que lleva 20 años calentando la poltrona en Madrid y que nin pasa per Asturies? ¿Cómo pue ser qu'IX saque un 7,5% de votos onde sacaba'l 15%? ¿Cómo ye qu'IX baxó del millón de votos si tolo que taba a la so esquierda y los partíos d'esquierda nacionalista nun fixeron más que baxar? ¿Cómo ye qu'a la xente-y val ZP? ¿Por qué'l PSOE sigui ganando les eleiciones n'Asturies? ¿Qué pasó pa qu'AA+UNIDÁ nun sumaren 2000 votos col PAS-URAS autoexcluyíu de les eleiciones? ¿Cómo ye qu'un partíu que nin pisa Asturies, nin fai campaña ye la 4 fuercia y saca 10.000 votos? ¿Por qué por primera vegada en bien d'años la 4ª fuercia n'Asturies nun ye un partíu o coalición asturianista? ¿Por qué les esquierdes desapaecen? ¿Por qué a la xente-y presta'l bipartidismu y los discursos insustanciales? ¿Por qué la pluralidá de voces amenorga a cada eleición?

N'añu y mediu sedré llicenciáu en Ciencies Polítiques, y nun teo nin puta idega de cómo responder a eses entrugues... ¿Furrula mal el sistema educativu?