Agora hai un poco de debate cola tema del referendu p'aprebar l'estatutu-ordenanza de conceyu d'autonomía. En verdá, tien sentíu votar l'estatutu de la que se fai, pero a estes altures ye dalgo absurdo. Esplícome: Daquella nun había manera de saber qué pensaba la xente del modelu autonómicu, si-y gustaba si ye lo que queríen etc... Yera una manera de dirixir a los políticos y d'amosa-yos cuál ye'l camín pel que quier dir la sociedá.

El referendu como figura xurídica (y política) tien xacíu en decisiones d'especial trescendencia, que cambien en muncho l'estatus xurídicu o políticu d'una comunidá: Nun hebo referendu na constitución pa permitir el votu d'estranxeros comunitarios; pero habríalu pa decidir la forma del estáu o les funciones de los poderes o los drechos y deberes. Otra manera, el referendu úsase davezu en decisiones mui controvertíes, inesperaes, o que precisen d'un sofitu ampliu na población como manera de resolver una crisis: La crisis d'identidá del PSOE cola tema de la OTAN foi un exemplu claru d'esto.

N'Asturies, l'estatutu que proponen agora PP y PSOE (y mieu me da qu'IX s'ameste al comboi) nin ye la solución a una crisis política (PP y PSOE tán d'alcuerdu y con ellos l'80% y picu de la sociedá), nin ye una reforma d'especial trescendencia. ¿Dannos drechos? ¿Impónennos obligaciones? ¿Cambien el marcu de coesistencia (pa min ensin oficialidá nun hai convivencia) que ye l'estatutu? ¿Hai cambeos fondos na situación social o política d'Asturies col nuevu estatutu? La respuesta ye non. Ye tan absurdo votar esti estatutu como votar una llei pa regular los parquímetros...

Otra cosa ye que dende les conceiciones d'ún, la democracia participativa seya'l modelu y ún defenda'l referendu en too porque ye esi'l modelu de sociedá que considera exemplar. Yo por desgracia, pienso qu'ensin cultura política nun hai democracia participativa que facer, qu'eso namái que yera posible nuna polis de xente lletrao, ocioso y sabio; pero imposible nel país que ve "Escenas de Matrimonio" (mencionó la serie Pablo Texón l'otru día nel blogue d'él, y agora vila na TV, y plasmé de la puxarra que faen), que pierde'l xacíu cola eurocopa y que vota a los políticos que vota.

Asturies, nun universu ideal y paralelu, tendría que tar votando masivamente un estatutu con drechos (non sólo la oficialidá), col estatutu de nacionalidá p'Asturies (que ye lo que somos, nun somos nación política, pero sí una nacionalidá cultural), con deberes, con un nuevu marcu competencial... Pero nun tamos nun mundu paralelu, y a min paezme que nes circunstancies actuales pidir un refrendun ye como pidilu daquella que reformaron la constitución pa poner lo del votu d'estranxeros: Un absurdu.

Pero bono, si AA y demás xente d'esquierda (cónstame que tamién n'UNA hai xente que ta pol llabor) quier facer d'eso la bandera política... Otra vuelta que desconeuten cola xente d'Asturies no que quier, y que nun saben valorar - a lo menos yo véolo asina - la figura d'un referendu que ye pa lo que ye: Pa da-y solemnidá a los grandes actos políticos, pa resolver crisis y p'asentar marcos xurídicos estables. N'Asturies, anguaño, nun se cumple nengún d'esos requisitos...

Y defender na sociedá del PPSOE una democracia participativa, abierta, con presupuestos participativos, conceyos abiertos, participación ciudadana hasta na sopa... ye como na gran película La Vida de Brian, pidir el drechu de los homes a parir... ¿Qué mos soluciona un referendu y qué mos soluciona la conceición política que lleven arreyada los que lo defenden anguaño? N'Asturies hai qu'atacar no cultural: Valtar la cultura política d'Hunosa y Muface, de sovención y comederu, de súbditos a los que-y dan la comida fecha, y facela de xente emprendedora, non namái que no económico, sinón tamién no político y no social... Namái que con persones independientes, que piensen y actúen por sigo mesmes, va ser posible algamar la cultura política que valga de base al modelu que defende la esquierda nacionalista (AA, UNA) y española (IX) n'Asturies.

Yo soi d'Uviéu, y masque seya la ciudá menos asturiana d'Asturies - por desgracia - sigui siendo onde más m'afayo y nun la cambiaba nin por Llanes, nin por Mieres, Xixón o les cuenques...

De sobra sabrá'l que me llea que nun trago Madrid, y qu'odio la mentalidá que paez que trescala ellí a la mayoría de la xente (Provinciano, creyío, egocéntrico...); la españa cañí de la "lengua común" y de Rosa Díez. Creyo que Rosa Díez ye la política que más representa la mentalidá madrilana.

Sicasí, hai una ciudá nesta península del Occidente d'Europa - de les munches que conozo - que me presta tanto o casi que tanto como Uviéu: Lisboa. Ye yá la segunda vez que voi, esta fin de selmana (por eso nun actualicé), y ehí tuvi, esfrutando del Fado, de la brisa de la mar, del mercáu na Praça do Comerço, de la que ye pa min la llingua más guapa del mundu tres de l'Occitanu prenunciáu al mou de la Provenza. Prauticando portugués colos taxistes faches (hailos tamién) y falando de la Revolução dos Cravos y de cómo pa él agora nun hai llibertá y hai menos seguridá nes cais... Lisboa, Portugal, nun dexen de tener l'encantu del vieyu reinu ibéricu que nin foi oxetu nin suxetu de conquista (na península), un espeyu o realidá política (pa los gallegos tamién cultural) de lo que sedríemos anguaño de dir per otros caminos la hestoria. Siéntolo, nun soi a escapar del magnetismu de la hestoria-ficción. 

Los portugueses, a lo menos la impresión que me dieron, ye que son persones humildes, nada babayes, qu'amen la so tierra y que n'ocasiones, achanten un poco cuando llega l'español prepotente que quier que-y falen na so llingua y nin "Bom Dia/Obrigado" ye a dicir. Talamente que nós. Ye pa min la tierra de la saudade (señardá), non pol fado nin porque anecien en repitilo, nin porque-y dediquen una cai "Rua da Saudade"... Sinón porque ye eso: "lembrança triste e suave de pessoas ou coisas distantes ou extintas, acompanhada do desejo de as tornar a ver ou a possuir"... Alcordanza de  lo que ye tener un país nesta península, al pie del Atlánticu, llibre nel sen más fondu de la pallabra, que mira arguyosu al futuru y onde'l pueblu ye realidá y non utopía. Onde pues sentir un fado mirando a la mar cola lluna en cielu...

Quédame Miranda, pal 21 d'Agostu, primero de marchar pa Canadá y los Estaos Xuníos. Un viaxe de pelegrinación que tenía que ser obligáu pa tolos asturianos del royu. Por fortuna voi tener guía, el mio amigu Mirandés a quien-y llevaré un llibru... Yá vos contaré d'ellí y de los llibros y CD's n'asturianu (de Miranda) que seya a mercar y algamar.

La semeya que punxi gustóme polo que tien de política y de post-moderna, pensé en poner la típica postal, pero gustóme más esto.

... Acabo de desembarcar va unes poques hores nel Ubuntu. A la fin tanta campaña pro-ubuntu valió hehehe... Anque tovía nun soi p'atopalo amañoso, porque soi nuevu y cuéstame avezame. (Por suerte - o desgracia- tengo tamién el windows vista ehí puestu por si acaso...).

Nun sé cómo faigo pa oyer radiosele, porque nun me reconoz el soníu... nin sé cómo usar el messenger o similar pa chatear col hotmail, nin sé si hai un firefox 3 n'asturianu o l'open office... Otra manera, lo que más mieu me da ye lo de l'antivirus, que yá entamen les publicidaes eses tan pesaes y nun sé qué facer.

Pero bono, estes coses negatives espero que vaigan cayendo pasu ente pasu, pel momento equí sigo, emplegando la guía que mos dexó http://blogs.altuxa.com/tapaponga. Diré informando puntualmente... :-)

1977-1991: Hai un movimientu pol asturianu, pero ye mui feble, la xente identifícase plenamente colos partíos mayoritarios y estatales y el programa qu'ufierten. Como hai un movimientu pro-asturianu, hai delles midides pro-asturianu. Les más d'elles, les más "fuertes" como la escolarización o l'Academia, faense precisamente primero de les primeres autonómiques (1983), porque aínda nun se sabía la fuercia verdadera d'esi movimientu cultural-nacional-políticu que ñaz alredor de Conceyu Bable. La perceición que tienen los partíos n'Asturies del asturianu y el fechu identitariu ye, de mano, la cautela, y tres de les eleiciones xenerales esa cautela va tornándose en conciencia de tar fuertes énte él: 0 diputaos pal asturianismu en 1977, y yá en 1983 afítase yá la idea de que lo del asturianu ye daqué políticamente non-rentable. Y cuando dalgo nun ye rentable, la inercia emburria a ún a dexalo tar...

 1991-1999: Entra la CA nel parllamentu nel 91 y el PAS nel 95. Agora la perceición del asturianu cambia muncho, vese como una bolsa que da votos, nada menos qu'un diputáu de 45, un 3% de los votos, qu'anque nun ye muncho, pue cambiar el resultáu d'unes eleiciones. Hai un movimientu haza l'asturianu y l'asturianismu, pero tampoco nun se quieren asumir riesgos, percíbese a esa minoría como lo que ye: una minoría, y nun se quier arriesgar muncho: IX cambia d'actitú y compromisu nesa dómina y hai un xiru... Los partíos nun ven problema en nomar al asturianu como lo que ye, una llingua, y en pautar una llei mui bona (otra cosa que nun s'aplique) que ye la de 1/1998 d'usu y promoción. IX comprométese porque ye otra causa minoritaria más y nun ta mui en desalcuerdu col programa qu'ellos defenden n'otres autonomíes. Los otros partíos son más cautos, pero hai averamientu.

1999-Anguaño: Esa llei, nun s'aplica en gran midida porque nun hai partíu que lo esixa en parllamentu. IX comprométese porque vio que-y dio bon resultáu, xube n'escaños. Los otros partíos tienden a ver al asturianismu como'l taparrabos ideolóxicu de personalismos (Xuan Xosé, Marqués) y caguen un poco pa él. Considérase qu'esa minoría representativa (3%) que votó PAS y CA quedó satisfecha con esa llei, viose nes siguientes llexislatures que nun entró en parllamentu, asinque por mui al altu la lleva que digan que tán siendo maltrataos, nun movieron una dea por ello y nun ameriten la consideranza de los partíos mayoritaros.

En definitiva: L'Asturianismu nun pue aspirar a gobernar (a curtiu plazu), nin siquier pue aspirar a ser llave, pero podemos aspirar como ciudadanos a unvia-yos mensaxes a los partíos mayoritarios... Pa ellos l'asturianismu ye una fonte de votantes, qu'esiste en tanto que tea representada en parllamentu: Un escañu a la UAS, o a UNA o a lo que seya, ye un mensax: Cuidáu, tamos faciéndolo mal nesti tema, vamos asturianizanos. Un escañu ecoloxista llevaríalos a pensar: Cuidáu, tamos tratando mal al mediu ambiente, vamos da-y más rellevancia... Y si sal un partíu de vildes y xubilaos, igual, igual... Van xirar p'hacia eso. ¿Por qué? Porque PP y PSOE nun son partíos ideolóxicos, sinón partíos institucionales: Son empreses de colocación, de trabayu (hai cantidá de xente que tien paga del PP o del PSOE), son organismos de xestión y básicamente ye imposible maxinar un estáu o una comunidá autónoma ensin PSOE y ensin PP.... ¿El restu los partíos? Son ideolóxicos y manden un mensaxe: El grandor d'IX condicionará les polítiques más o menos esquierdistes del PSOE, la esistencia o non de nacionalismos condicionará les polítiques del PSOE y del PP: ¿POr qué en Galicia'l PP defende la doble nacionalidá gallego-española de los gallegos? ¿Por qué alcuerda un sistema educativu col 50% en gallegu col BNG y el PSOE? Bien cenciello: Porque hai un 20% de gallegos que manden mensaxes con esi tema. Equí nun mandamos mensaxes queremos xugar a ser grandes y a facer partíos super-guais y a suañar con conquistar el poder y sentar un presidente nacionalista na Xunta Xeneral y va asina...

Hai qu'asumir trés premises
A) PP y PSOE son medios de direición institucionales (por eso hai xente que fai entrismu y paezme estupendo), y son una parte más del estáu como la seguridá social, igual de politizada... Según quien gobierne, según lo que quiera la xente asina furrulará la SS, el PSOE, Facienda, el PP, etc... ANalizái les persones que tán nel PP y nel PSOE que conozáis, y mirái si son persones con una ideoloxía clarísima o por embargu son persones que nagüen por tener un futuru, tocar poder, etc, etc...

B) La única manera de tresmiti-yos a esos partíos un mensaxe, amás dl entrismu, ye facer un partíu asturianista qu'entre en parllamentu, pueda condicionar la política y al empar ellos percíbenlu como un mensaxe p'asturianizar les sos polítiques. La esistencia d'esi partíu garantizarános l'asturianidá del PPSOE mesmo que la esistencia de los xueces garantízanos la xusticia: Hai un control al PPSOE.

C) Pa nós gobernar ye un mediu pa consiguir un fin, pa ellos gobernar ye un fin en sí mesmu: Por eso ellos van gobernar siempre, y nós nunca. Por eso tenemos qu'aspirar a que pa ellos consiguir el so fin tengan que consiguir el nuestru...

Un reló, armáu, con toles sos pieces, furrula y da la hora. Toes eses pieces, separtaes anque impecables, nin furrulen, nin dan la hora nin valen pa nada.

Podría tar falando de política, y nun m'enquivocaría que PAS-URAS+UNA sacaben escañu y 1 escañu ye más q 0,8 d'escañu y 0,3 d'escañu... Y hasta de xuru que con esi escañu UNA y PAS-URAS diben poder aplicar muncho más del so programa que lo que van aplicar agora... Pero tampoco voi a aneciar diciendo que cuando naide se pue permitir sacar les coses él solu faise necesario xuntase col vecín.

 Esto, que paez que ye propio de la política asturianista: tener a unes decenes de persones trabayando como burros n'UNA, otres decenes de persones trabayando como burros n'AA y otres decenes de persones tra... digo, nel PAS; resulta que ye tamién propio del mundu de los diarios dixitales. Enteréme pol blogue del Trasgu que ñaz güei un nuevu diariu n'Asturianu: www.aruelu.com. Y vi un comentariu ende que dicía qu'agora cada facción del asturianismu tien el so mediu-portal dixital: Asturies.com, asturnews.com, aruelu.com, infoasturies.net, glayiu.org...  Yo nun sé cuántes persones trabayen en cadún d'estos diarios, pero poniendo que seyan 2-3, sálennos 10-15 persones trabayando...

Llueu resulta qu'ún va a Asturies.com, y el día que más noticies hai son 5... n'Asturnews.com como muncho 3 ó 4, anque ehí ponen vidios dacuando y eso agradezse, glayiu.org ya infoasturies.net asemeyao y aruelu entré güei y teníen 3 noticies del día 30 (nun teníen nin del 31 nin del 1), vamos dientro de la media. Y agora entrúgome yo, si nun diba ser posible axuntar a toes eses persones, facer un diariu dixital curiosu, con 40 oticies diaries, con una seición de política, otra de cultura etc etc... Abiertu a toos, nel que cadún pudiere dar les sos opiniones (seyan d'un sector o d'otru), nel que los articulistes tuvieren polémiques los unos colos otros en cuenta de ser toos d'un mesmu palu... (y eso ensin contar la edición dixital de Les Noticies que va nesa llinia)

Taría bien. Pensé na radio, na única qu'hai: Radio Sele. Ehí tol que quiera pue facer un programa, nun da más que seya d'IAS, d'AN, de FAI, d'AA, del PAS o de cualaquier otra cosa. ¿Por qué nun ye posible un diariu asina? Ellos siguiríen dando les sos interpretaciones de les noticies, seguiría habiendo munches columnes, alderiques internos, y los lleutores ganaríemos muncho más en calidá, en cantidá... podríemos lleer TOLES noticies n'asturianu y non 3 ó 4 seleicionaes o fusilaes...

Mirái sinón esti periódicu dixital gallegu la de coses que tien: http://www.vieiros.com. ¿Costaba muncho facer daqué conxunto? En fin, lo de dixebrase na política puedo entendelo, lo de dixebrase nos medios de comuncación, non.

La entruga yá tien años... ¿Qué importa más? ¿La fin o'l mediu? Hai xente que se(nos) define(definimos) "nacionalista" o "independentista", n'Asturies más bien poca d'estes dos clases, sobre manera de la segunda. Podría dicise que los que se definen como nacionalistes o como independentistes nun formen parte del asturianu mediu del que falé estos díes. Eso ta fora de cualaquier dulda. Sicasí, ¿Qué ye ser nacionalista o independentista na Asturies d'anguaño?

Y solliño bien lo de "l'Asturies d'anguaño". Lo de los fines y los medios ye como definir el PIB pela vía de la ufierta o la de la demanda, paécense muncho y a la fin acaben nel mesmu sitiu, pero'l cálculu de les operaciones ye estremáu y lo que ve la xente tamién. Si definimos al independentista polos fines, definímoslu como una persona que quier una "república asturiana llibre y soberana". Col estáu, l'exércitu, la moneda, la bandera, l'himnu, la seleición esportiva, el so pesu políticu específicu na UE, l'escañu na ONU... etcétera. El nacionalista polos fines diba ser mui asemeyáu, quedría una reconocencia oficial (nun estatutu, nuna constitución) del calter nacional d'asturies, unes seleiciones esportives que xugaren los partíos y en definitiva, unos cuantos fechos más simbólicos qu'otra cosa de la esistencia d'una nación.

Pa dambos, l'afitamientu de la idea "nación" o la creyación del "estáu asturianu" son el fin a llograr, y cualaquier otra política (llingüística, cultural, económica, eleutoral, militar, civil, sindical... etc) subordínase al oxetivu d'afitar esa idea o de facer esi estáu.

Otra manera, el nacionalista y l'independentista pela parte de los medios tien un fin mui estremáu: El fin d'esi nacionalista y esi independentista coincide colos fines que persigue'l conxuntu d'Asturies (los asturianos medios) que ye'l "bientar". Esti nacionalista-independentista, vería nel estáu asturianu namái qu'una ferramienta p'algamar esos fines, o nel desendolcu d'una política nacionalista veríala, non como un fin en sigo mesma, sinón como un mediu p'algamar los oxetivos que busquen los ciudadanos. Pa esti suxetu, la política llingüística ye un mediu de salvar un idioma y de dar drechos (non una manera de promover una llingua propia que mos individualiza y da drechu a ser estáu). La conceición paez asemeyada, igual hasta les polítiques a desendolcar tamién, y l'entendimientu igual pue ser mui grande... Pero hai una diferencia fundamental, qu'esti últimu modelu de nacionalismu-independentismu lléga-y más a la xente.

Nuna sociedá que nun 95% nun tien como fines políticos cimeros "Estáu asturianu, nación asturiana, soberanía asturiana" (fines que sí pue haber en cataluña, por exemplu) y les preocupaciones - les fines - son "Paru, vivienda, trabayu, sanidá, enseñu... diba ser conveniente qu'esi nacionalismu compartiere esos fines y adautare les sos polítiques a esos fines.

Faló na entrada anterior un anónimu de que l'asturianismu tien que crear una alternativa: Sí, una alternativa sí. Un camín alternativu, non una meta alternativa. L'asturianu mediu tien bien claro au quier llegar, pue ser daqué murnio que l'asturianu mediu nun tenga mayor preocupación que les perres, el banduyu y les vacaciones; nun digo que non, pero ye a eso a lo qu'hai qu'empobinar les actuaciones. L'asturianu mediu quier dir d'Uviéu a Xapón, y anguaño pue facer el trayeutu en coche col PP, n'autobús col PSOE, en barcu con IX... Fai falta poner l'avión, l'avión nacionalista, pero poner l'avión nun ye cambiar el destín.

L'asturianu mediu, nesi viaxe, nun va molestase porque esi avión que lu lleva al "trabayu, vivienda, familia", apare na parada de la oficialidá, na de les seleiciones autonómiques, o en cualaquier otra... Hasta-y va paecer prestoso asomar pela ventana y velo. Ye un home mui abiertu l'asturianu mediu... Pero eso pa él nun tienen que ser más qu'escales o adornos, él tien mui claro au quier dir... Pa nós ye importante, pa él non, y si queremos entendenos, si queremos los votos pal nuesu proyeutu, empara d'eso tendremos que facer daqué por esi ciudadanu mediu, nun podemos pretender que l'alternativa a lo que-y ufierten PP, PSOE, IX seya otru viaxe a otru llugar estremáu. L'asturianu mediu nun quier turismu cultural, quier sol y playa... El nuesu retu ye da-y el meyor sol, la meyor playa, y amás meté-y nel paquete dalguna visita cultural...

La llucha nacional asturiana nun ye escontra "l'estáu colonial", nun ye escontra España nin el pancastellanismu que ta asitiáu nesa ideoloxía, que ye portadora d'actitúes y valoers resgresivos. Ye una "guerra civil".

Güei lleí n'infoasturies (www.infoasturies.net) una noticia sobro'l país vecín, que dicíen que'l BNG aconceyó a 25.000 persons nuna manifestación pol estatutu de nación pa Galicia... Equí, frente a eses 25.000 (Ta bien, vamos rebaxar la cifra si vos apetez, dexámoslo en 15.000 ¿Ta bien?) Frente a eses 15.000 persones (o 6.500 n'equivalencia pa nós, porque Asturies tien daqué menos de la metá de población) lo más qu'aconceyamos pal día de la patria (o'l 25 de mayu, según gustos) debieron ser 100... y toi diendo mui perriba.

 Si en cataluña o'l País Vascu, el presidente nacional pue falar y fala en nome de los catalanes o de los vascos, ye porque tres d'esi presidente nacional hai una nación que "encumólu" ellí. Hai una nación que determina unes coses, y hai unes polítiques nacionales... Asturies nun ye una nación, ye una nacionalidá, ye una nación-cultural; pero fálta-y ser nación política, como sí son Euskadi y sobre manera Cataluña.

Los políticos catalanes preséntense en Madrid con unos pidimientos nacionales, que sofiten PSC, ERC, CiU ya ICV... y yá si queréis quitar a ICV o PSC d'esta llista,c osa que nun veo, porque son partíos qu'arrespuenden a intereses nacionales catalanes masque tean en coalción con otros del estáu, siguen siendo mayoría. Los catalanes conformáronse como nación política dende la II República, reafírmense como nación política eleición tres d'eleición y pel momentu ye eso lo que tresmiten y pueden culpar a España de tolos sos males...

 "Los catalanes enteros diximos A, si ye B, la culpa ye d'España"

 Daqué asemeyao, anque non d'una cohexón tan grande como la catalana ye lo qu'asocede nel País Vascu, que ye una nación política anque nun tea tan bien integrada como la catalana. Galicia, ta camín d'eso y ta nun puntu mediu... pero nós non.

Por exemplu, si un catalán nun tien un modelu de financiación propiu, ye porque-y lo torguen en Madrid, si nós nun tenemos la oficialidá ye porque'l nuesu pueblo tórganoslo nes urnes. Bien ye verdá que podemos almitir munchu "enemigu", "españolón" y tolo que queriáis nesi 80-90% que vota PP-PSOE, pero nun vais ñegame que l'asturianu mediu, esi que nun 56% de los casos unvía a los guah.es a asturianu, que fala amestáu y que vive en xixón o una villa de tamañu mediu, vota a esos partíos... 

L'asturianu mediu ye la nación, escaecer eso pue llevanos a escenarios de política-ficción y a querer culpar al españolismu de los nuesos males. Cataluña, de votar agora, nun votaba la CE, Euskadi nun la votó, pero Asturies votaríala una y mil veces... Esi ye'l problema, ye por eso que l'asturianismu fracasa, porque pretende ufiertar un proyeutu qu'estrémase en mui poco del proyeutu qu'ufierten los nacionalistes gallegos, catalanes y vascos.

La mayoría de los blogueros, tamos d'alcuerdo con esi proyeutu, la mayoría de los blogueros quixeremos ver d'Asturies una GAlicia "a l'asturiana" una cataluña "a l'asturiana" o un País Vascu "a l'asturiana"... Pero l'asturianu mediu non, y ye'l sector mayoritariu de la población.

Nel sieglu XX había notables, y nobles, pero lo que más había yera xente normal, xente obrero o xente trabayador... con riegles democrátiques y tresparentes, imposible yera qu'esos partíos de notables ganaren unes eleiciones o foren quien a condicionar unes eleiciones. O ceden un pocoñín y averen los intereses d'ellos a los de la xente, y entós deveníen en partíos conservadores, o queden arrequexaos al 2-5%. Al nacionalismu asturianu pása-y lo mesmo, tán faciéndose polítiques pa esi 2-3-4-5% de la población, esi 2-5% de la población que diz qu'asturies ye una nación... Tamos viviendo al marxe del 95% de la sociedá asturiana, tamos intentando facer un proyeutu que, nel meyor de los casos, diba ser hexemónicu nel 2-5% de la sociedá (y nun lo ye, Andeches, FAI's, UNA, PAS y demás encárguense d'ello)...

A min convénceme'l proyeutu d'UNA. Lleo'l programa y decátome de qu'esi programa ye'l que quiero p'Asturies... El problema ye que l'asturianu mediu non.

¿Quién ye esi asturianu mediu? Un desconocíu pa nós. Y ye a él a quien hemos convencer de que tenemos la razón y hemos "llevar al güertu" pa ganar unes eleiciones o siquiera sacar representación. Vais decatavos de lo estremáu que ye l'asturianu mediu de vós mesmos...

 L'asturianu mediu nun vio na vida la wikipedia asturiana, l'asturianu mediu nunca nun entró n'asturies.com, nin n'asturnews... menos tovía n'infoasturies.net o glayíu... A lo muncho de Les Noticies debe saber qu'esiste, pero na vida pensó en mercalu. L'asturianu mediu nun llee n'asturianu, tolo más tien un llibru n'asturianu per casa, al Asturianu mediu présta-y pola vida ver un partíu de fútbol de la seleición española, nun piensa qu'heba peligru de qu'España tea frañando, nin piensa qu'Asturies ta desaniciándose, lleva la bandera, bebe sidra, escancia bien, pero nun fala asturianu... Nun escucha a Nuberu, nin a Esther Fonseca, nin a Corquiéu, muncho menos a Dixebra... présta-y más Victor Manuel, Melendi y pásalo de muerte viendo una carrera de Fernando Alonso.

L'asturianu mediu nunca nun foi a una manifestación pola oficialidá, anque nun-y presta que l'asturianu desapaeza... (y esta ente toles preocupaciones, nun ta nunca ente les 5 primeres). En verdá sacantes les de la guerra d'iraq tien dío a bien poques manifestaciones. L'asturianu mediu manda a los guah.es a llingua asturiana, pero depués nun-yos merca llibros n'asturianu nin fai nada porque deprendan nada fora de lo que ye l'asignatura. Esmoléce-y el paru, la economía, les infraestructures, la sanidá y l'enseñu...

L'asturianu mediu siempre ganará les eleiciones, porque por cada asturianista como tu o como yo, hai delles decenes d'Asturianos medios. ¿Qué futuru tien un proyeutu que fai de la nación la so bandera cuando l'asturianu mediu ye asina? 

Nesti enllaz, si sabéis catalán podéis ver una iniciativa mui prestosa pa la defensa d'una llingua minoritaria como la nuestra.

Esta idea tan prestosa, desplicándola mui brevemente consiste nesto:

Una persona comprométese a falá-y en catalán a otra persona que ta deprendiéndolo y que quier que-y falen en catalán una hora selmanal.

El voluntariu gana l'avezase a nun cambiar de llingua cuando-y falen en castellán, y l'otru pue prauticar poco a poco'l so catalán.

 Coses como esta, paecen pequeñes, pero son les que salven un idioma (amás d'otres munches, claro). Dicen que creáronse  14.418 pareyes llingüístiques (voluntariu/alumnu) y axuntáronse más de 300 entidaes al programa. Taría guapo facer daqué n'Asturies.

El militante d'UNA cuando-y entruga un foriatu per una cai...

El votante del PAS cuando fala cola dependienta del corte inglés...

L'académicu/a de l'ALLA cuando nun ta lleendo...

El manifestante de la oficialidá al día siguiente d'acabar la mani...

L'escritor de llibros n'asturianu cuando va al médicu...

L'estudiante-militante radicalón de Darréu o EMIR o FAI nel institutu...

Los universitarios asturianistes col profesor...

El que taba pola oficialidá y fala asturianu davezu al so propiu fíu pequeñu de trés años...

El periodista de Les Noticies con un estrañu...

Los que falen de poner bombes, matar españoles, quemar la bandera rojigualda cola xente del colexu o los compañeros de trabayu...

PA TENER CREDIBILIDÁ COLOS DEMÁS, HEMOS TENELA CON NÓS MESMOS... LA MEYOR NORMALIACIÓN YE LA QU'ÚN FAI...

Nun faigo esti artículu pa encamentar a naide que taría guapo que la xente fixere artículos na wiki asturiana... Bien ye verdá que taría bien, y bien que ye verdá qu'esto aidaría muncho al asturianu y a la comunidá de falantes.

Quiero centrame notra cosa: Na importancia de la wikipedia como ferramienta pa difundir o esparder idees y conocimientos. La rede, sabémoslo too, ye un instrumentu mui importante pa que los movimientos sociales faigan llegar les sos vindicaciones ya idees... al marxe de los calces oficiales y de pagu. AL marxe de nes televisiones (onde nun se fala del asturianu nada), al marxe de los llibros de testu (onde se cuenten mentires nos más d'ellos), ¿Cuál ye l'instrumentu al que recurre la xente cuando precisa d'información?: La wikipedia. 

La wikipedia ye un arma, una páxina del asturianu poniendo que ye un dialeutu del gallegu, si se dexa asina bien d'años, fadría por esparder ente la xente esa creyencia; asina ye y asina va ser la dinámica de la wikipedia. Poro, encamiéntovos que nes wikipedies de les llingües que conozáis, y sobremanera na wikipedia española, teáis sollertes a ataques o camudamientos nocivos pal asturianu nestes páxines que puedan llevar a la xente a una enquivocación sobre lo que ye en verdá l'asturianu.

Delles wikis, tovía falen de la llingua "llionesa", la "mirandesa", la "cántabra", l'asturiana etc, etc... como si foren munches llingües... Deberíemos igualo, y defendelo, porque eos nun ye dir un día y camudalo, ye evitar que mos lo cambien, ye tar sollertes y tenelo vixilao... Nel movimientu social, pa esparder idees sobre l'asturianu, el movimientu pola oficialidá, la lliteratura nuestra, asturies... Hai munchos calces, pero ún de los más importantes ye esti, sobre manera nes nueves xeneraciones, nun hai que lu dexar de llau...