Bona noticia la de que Dixebra va representar al nuesu país n'Eurovisión... A ver si ye verdá lo de los "douze points" y ganamos a los demás... anque con quedar nuna bona posición yá val. La verdá ye que ye una bona noticia que seya Dixebra'l grupu que mos vaiga repersentar na primer convocatoria.

 De mano, porque nun son folc, en segundu llugar porque son de los grupos con más ésitu que trespasaren les nueses llendes, en tercer llugar porque son del ghetto y tresmiten mensaxes que compartimos la minoría asturfalante-politizada (hai una mayoría asturfalante que ye de 60 años etc que nun ta politizada)  y en cuartu llugar porque ye un grupu que me presta.

Como Teleareces, de xuru que va cagar pa esto (como ye vezu); habremos tar atentos al youtube y a la TV3, que ye per ehí per onde vamos enteranos y vamos ver el festival... Esti mes d'ochobre sintonizái la TV3 y a ver cómo quedamos....

"Lo qu'importa nun ye que'l gatu seya blancu o prietu; ye que cace mures"

 La política, estrémase de la utopía lliteraria o económica en que fala de lo posible y lo real, lo real cambia, según les fuercies hestóriques y según el tiempu... y lo posible, tamién. Hai posibilidaes a llargu, a mediu y a curtiu plazu y la política ye facer real lo qu'ún deseya. Pasu ente pasu, adulces, o de manera rápida.

Munches vueltes, nos foros de política, caise nel erru d'acusar a tala o cuala persona diciéndo-y "ye un posibilista" o "ye un radical"... dícenlo los d'AA a los del PAS, los del PAS a los d'Unidá, los d'Unidá a los del PAS, los del Bloque a los demás... etc.

Si ún plantega agora: ¿Ye meyor ser radical o posibilista? de xuru que les aliniaciones nún bandu o notru son impepinables y faense a mou de relixón política; pero la respuesta ye namái qu'una: Depende.

Depende de la coxuntura política, depende de les posibilidaes, de lo que pueda o non ganar el movimientu...  de los oxetivos a algamar a curtiu, mediu y llargu plazu. Hai qu'escaecer dafechu la idea de que "un posibilista ye un vendíu" o de qu'"un radical nun val pa nada". Depende, depende de la situación y el contestu. Na cataluña de los 80, nun había espaciu pa una radicalización del mensax y los oxetivos: ERC; na d'anguaño sí. Yo creyo que ye un erru copiar d'otros llugares (seya Galicia, Castiella, Cataluña, País Vascu o Valencia) y hai qu'analizar un pocoñín lo que tenemos en casa y aplicá-y una estratexa única: ¿Que la política de lobbismu pa cola oficialidá per aciu d'asociaciones como "Caveda y Nava" da resultáu? Pos un aplausu y a siguir per esa llinia; ¿Que nun hai avances? (que nun ye lo mesmo que que s'algamen les coses de guelpe); entós podemos pensar nuna llinia más radical como los encierros o les fuelgues de fame polos drechos civiles.

 Lo mesmo nel planu nacional... Un problema teóricu: ¿Qué pasa si tas de diputáu na xunta y has d'escoyer ente que se reconoza'l drechu a l'autodetermín o la oficialidá? Les dos coses son necesaries, pero una tien más urxencia qu'otra. Facer l'analís de cuála ye más importante (o necesaria) y de qué métodos consiguir p'algamala ye necesario.  Yo pongo la llingua perriba de la patria, y mesmo que yo munchos, porque cuido qu'hai un tiempu pa salvar la llingua (esti) y que la patria nun ta en peligru; pero sí tal so mediu económicu y cultural; que ye la base de la patria y de la construición d'una nación. Nun se pue entamar la casa pel teyáu, y na hestoria ha haber una fase rexonalista, una fase nacionalista y una fase independentista... Les fases nun tienen por qué ser lliniales, nin consecutives, y puen quemase etapes (anque nun ye recomendable)...

Igual el fallu fo querer quemales mui ceo, igual foi poner en marcha'l tren cuando aínda nun entraren nél viaxeros, y agora quedaron na estación del rexonalismu o l'autonomismu... Nun sé cualu ye'l fallu en tola puesta n'escena del nacionalismu asturianu, pero cuido qu'hai dos coses imporantísimes:

1- La copia (consciente o non) d'otros procesos que tienen una lóxica estremada (duelme ver que supuestos nacionalistes asturianos tienen y usen "banderes vasques"; non por solidaridá pa colos vascos, sinón porque d'un mou o d'otru identifíquense na so llucha anti-española": esto demuestra que cuturalmente, el nacionalismu asturianu nun ye fuerte, ye como si fixéremos películes n'asturianu, pero copiándo-yos el guión a los estauxunidenses... Tamos mal nesti planu.

 2- La demonización d'otres estratexes, ya identificar la estratexa cola esencia: Nun creyo que la esencia d'un militante del PAS, la d'ún d'Unidá o la d'ún d'AA seya mui estremada; unos son d'esquierdes y otros de centru o de centru derecha... Evidentemente, pero cuido que pa toos tán perriba les polítiques de nación que les polítiques de clase (Sinón, en cuenta de votar AA o U, votaríen IX; y en cuenta de votar PAS votaríen PP ó PSOE). 

Hai que decatase que la esencia d'estos trés partíos ye la mesma: Poner perriba la "patria" que la "clase" (anque nengún de los tres renuncie a la so clase), lo que los estrema son les estratexes, y llueu ehí puen xulgase les estratexes: Anguaño son un fracasu les trés, eso ta nidio en votos, resultaos y espeutatives: AA en 20 años nun foi quien a superar 4000 votos, Unidá superólos pero frañó nes xenerales y agora ta silente, y el PAS yá vimos lo que-y pasó...

Nun hai qu'enzarrase nos fracasos, hai que dir a los trunfos, dir y ver por qué la CA (PAS-UNA) algamó escañu en 1991 y el PAS repitió cásique sacando un segundu en 1995... ¿Por qué? ¿Qué estratexa tenía'l partíu qu'aportó? ¿Qué coxuntura había? ¿Qué estratexes siguíen los demás? Y a partir d'ehí hai que facer lo posible por recrear eses condiciones, sociales, polítiques y culturales y repetir. 

Entamaron agora una campaña nel mio campus, pa que "respetes los llibros" y que nós, los estudiantes irrespetuosos nun los escarabayemos. Dende equí, que paez que nesti blogue dexo lo políticamente correuto a un llau, voi facer una apoloxía curtia del llibru solliñáu:

Hai xente pa la que paez qu'un llibru ye un oxetu de cultu, un daqué que trespasa les llendes de lo humanoy que tien más d'oxetu celestial y divinu que de ferramienta d'utilidá...

Yo pel momentu nun tuvi la suerte de tener nengún llibru míu asoleyáu, nin lliterariu nin académicu, pero si veo ún y véolu solliñáu diba sentime bien: porque eso amuesa un interés más alló de lo "estándar", una busca d'afondar no que ta ehí y d'entendelo meyor. Nun llibru de testu, cuido yo, el fechu de que tea solliñáu ye perimportante, porque a más d'ún afórra-y trabayu (a min aforrómelo dacuando) que daquién fo per delantre de ti solliñando ye una guía na llectura y una aida perimportante nos momentos nos que'l tiempu ye escasu.

Dende equí aprofito pa da-yos les gracies a toles persones que solliñaron llibros de testu o "qu'entraben nel esame" enantes de min y que valieron pa min y pa cientos de persones.

¿Ye posible maxinar a xente, xente mozo, xente que nun ye del royu, subiendo al youtube un videu d'ellos falando n'asturianu, conscientes de tar falando n'asturianu y esforzándose al máximu por falalo bien? Agora sí, va unos meses, cuido que non.

Agora esporpollen per ende imitaciones de la marquesina, unes con meyor nivel llingüísticu, otres cásique rayando l'amestáu, pero toes amuesa d'un esfuerzu... Con un poco márquetin l'asturianu entra...

O estra:

Otra:

Otra, ensin munchu esfuerzu:

Otra:

Ye de sobres conocíu'l casu d'esi "ser" (por dicir dalgo) qu'enzarró a la so fía per 24 años y violóla y caltuvo ehí enzarraos a los nietos-fíos... La información qu'esti casu mos apurre ye perimportante dende un puntu de vista social: La sociedá post-moderna na que tamos enxertos, va perdiendo (sobre manera nes ciudaes) dellos valores sociales: La xente yá nun se saluda, nun ye corriente falar col primeru que pasa pela cai...  Paez que son tonteríes, hasta yo mesmu nun me considero una persona a la que-y preste tratar a tol mundiu como si fore un conocíu. Pero ye pernecesario recuperar esti estatus perdíu.

 El fechu de tener una rede social, tar enxertu nuna, tener amigos, conocíos, familiares... xente qu'evite que nunca nun nos pase eso, xente que nun quede quieto y diga "ah" si mos dicen que tamos nuna secta y que nun vamos tornar enxamás... L'individualismu ye perimportante, yo considéronme un defensor d'él y pienso que los drechos individuales van primero que cualaquier otra cosa, pero nun podemos dexar que garre'l tarrén d'una rede social, vivir aisllaos del mundiu o calteniendo unes relaciones mínimes...

Eso d'Austria, enxamás pasaría nun pueblu d'Asturies... toi seguru, la entruga ye ¿Podría pasar o ta pasando agora en Xixón, Avilés o Uviéu? Dame mieu que sí...

Güei falar d'Israel en positivo entama a tar mal visto nesta sociedá. Dende IX o la esquierda nacionalista critícase davezu'l proyeutu nacional d'Israel y la esistencia mesma del proyeutu estatal.

Diz, quien ta a la escontra, que ye una teocracia, que nun tien drechu a asitiase onde ta asitiáu, que nun ye una nación, sinón un grupu de xente xuncíu embaxo una relixón...

 Estes afirmaciones, son falses dafechu; y ello ye que la esistencia d'Israel pue constatase yá de vieyo, na Biblia, por poner un exemplu, que ye'l testu n'Hebréu de referencia y tien más de 2000 años. Esti documentu, y bien d'otros, constaten la presencia del pueblu d'Israel no que l'imperiu romanu vendría a llamar Palestina (nótese'l fechu de que "Xudea" ye anterior a "Palestina"); y que demientres que Xudea fai referencia a un pueblu, el pueblu xudíu, Palestina; como toles provincies romanes (Galaecia, Tarraconense, Bética...) fai referencia namái qu'a conceutos xeográficos, nos que s'asitiaríen y formaríen llueu naciones árabes; mesmo que se forma la nación de los Estaos Xuníos, enriba d'un conceutu xeográficu (dícense americanos).

Poro, si vamos a la hestoria, vemos que la llexitimidá hestórica d'Israel ye muncho mayor que la de los árabes (inda que nun-yos ñego la so llexitimidá como nación).

Falen llueu de la llexitimidá nacional, de qu'una relixón nun tien que tener un estáu tres d'ella, como-y pasa al Vaticano. Cosa na que toi d'alcuerdo... Pero... los xudíos son más qu'una relixón. Son una nación, una nación como yera l'antiguu Exiptu (que tenía una relixón), como yeren los griegos clásicos (que teníen una relixón)... Grecia escaeció la so vieya relixón, pero, de caltenela, diba ser lo mesmo qu'Israel: Un pueblu con una relixón que-y ye propia. Israel, tien yá de vieyo una llingua, l'hebréu que quedó muerta como'l llatín y arrequexada a los usos que se-y dieron al llatín dende la Edá Media. Sicasí, esta llingua, foi revitalizada pol estáu d'Israel, rescatóse una llingua muerta, la llingua de los xudíos, y féxose d'ella llingua nacional y oficial (xunto col Árabe, que ye tamién oficial n'Israel).

 Israel, xunto con EE.XX, Xapón, Australia, Nueva Zelanda, Sudáfrica y... creyo que nengún país más, ye una de les poques democracies occidentales qu'hai fora d'Europa. Un país con un sistema eleutoral más xustu que'l de nueso, con eleiciones periódiques, cargos eleutos... en resume, una república democrática en metá d'un mar de sable y repúbliques árabes y totalitarises, organizaes embaxo l'islam, que ñega dafechu cualaquier posibilidá a la democracia... pos el conceutu de xusticia pal Islam ye que'l gobernante respete la Xaría (llei islámica, que, amás d'otres coses, conderga a la muyer a un papel d'inferioridá).

Pero amás de ser moralmente superior al restu de los países que lu arrodien por ser una democracia, imperfeuta, como toes, pero menos imperfeuta que l'autoritarismu árabe. Destaca tamién n'Israel el fechu de que foi un pueblu que foi quien a axuntar a xudíos de bien de llugares estremaos pa refundar la patria perdida, invadida y destruyía na antigüedá. Un pueblu que caltuvo la so llingua (anque arrequexada pal ámbetu llitúrxicu), que caltuvo la so gastronomía, la so cultura... Y que ta organizáu nuna república democrática que respeta toles relixones y amás, fai del árabe llingua oficial.

 ¿Qué se-y pue reprochar a esti pequeñu país? ¿Tener el sofitu de los EEXX? Eso nun ye malo de "per sé", porque pensar que tou país al que lu apoya EEXX ye malu ye cayer nun simplismu infantil. ¿La invasión de territorios como los altos del Golán? Bono, pue ser, pero nun dexa de ser l'emplegu del drechu de conquista que-y asiste a toa nación vencedora nuna guerra escontra otra nación que nun respetó'l drechu internacional: D'igual mou que se-y quitó la Prusia Oriental a Alemaña Königsberg/Kaliningrad (Y naide nun gurguta) o l'Alsacia, o bien de territoriu a Xapón.... Suel pasar que l'estáu qu'entama una guerra, escontra'l drechu internacional (Como la Guerra de los seis díes) acaba perdiendo territoriu.. ¿Por qué ye malo que se faiga n'Israel y nun lo ye cuando se fai n'Europa o n'Asia? Aínda nun lo sé.

Lo dicho, qu'Israel ye un exemplu, colos sos erros, evidentemente, como tolos llugares del mundiu, pero pa un nacionalista habría de ser un camín a siguir: Un pueblu que llevantó de la povisa una llingua, que foi quien a llevantar un estáu arrodiáu d'enemigos, y que, magar que tea arrodiáu, ye llibre y democráticu, ye un exemplu a imitar y almirar.

A lo menos yo véolo asina... 

Azorronar: Nada que ver con "ser una zorra", nun hai nada asemeyao en castellán. (deben tenelo interiorizao al sur del cordal hahaha)

Prestar: nun confundir el prestar asturianu col castellán, que ye emprestar

Arrogante: Esta tampoco, l'arrogante castellanu ye un babayu de la de dios.

Repunante: Otra vegada, la definición castellana ye más negativa que la nuestra, ye daqué que da noxu.

Neciu: Si n'asturies un neciu ye ún que ta ehí tol día colo mesmo, n'España ye un tontu.

Curiosu: El curiosu asturianu, ye positivo, el curiosu castellán ye un "cotilla".

¿Sabéis dalgún más?

Quien más quien menos, dientro'l movimientu social asturianista, entrugóse dalguna vegada por qué somos tan pocos nel movimientu políticu y tantos nel movimientu social... Y por qué la mayoría de la xente, un 60% ta al favor de la oficialidá y depués nun mueven un deu por ella...

La clave apúrremosla la socialización política de les persones. Faise interesante analizar la base social del PCE/Izquierda Xunida, paez que nun tien rellación dala colo nuestro, pero tien muncha más de la que paez, ye un exemplu d'un movimientu que cuntaba con socialización política y base social y qu'anguaño carez d'ella. La desplicación ye percenciella, pero la so facilidá de comprensión nun fai n'absoluto una facilidá d'afrontar el problema.

Na dómina de la dictadura, amás de la publicidá de baldre que-y fai al comunismu Franco (como-y fexo Aznar a ERC); taba'l fechu de que les organizaciones obreres o d'esquierdes, como'l PSOE (nel exiliu) o'l PCE (nel estáu) introduxeron maneres d'esparder el so mensaxe, cursos de formación y discursos sindicales qu'actuaben nuna sociedá que nun tenía los medios de comunicación d'anguaño y pa la que'l sindicatu, el trabayu o la familia siguíen siendo factores de socialización... (habría que pensar de la xente que vota IX-PCE cuantos voten lo mesmo que los padres)

Hai tres maneres de dominar una sociedá, o, más que de dominar, d'incidir nella d'una manera eficiente, amás d'una manera de caltenela (la familia):

1- La escuela: Anguaño, sacantes l'asturianu, pa quien lu escueya, que tendrá al so frente un maestru/a d'asturianu fartu de les polítiques represives del gobiernu asturianu, ye un campu d'aición total del réxime.

2- Los medios: Mesmo que-y pasa a la escuela, les perres anguaño tán col réxime (non como na Revolución Francesa, por poner exemplu) y sofiten al réxime, evidentemente, hai esceiciones, como les hai na escuela, pero eses esceiciones nun vienen sinón a confirmar que sí hai (y va siguir habiendo) una socialización asturianista per bien de tiempu, pero tamién confirmel el so calter minoritariu.

3- La familia: A nun ser que l'asturiansita tenga más fíos de la media, ye otru calce que nun vien sinón a caltener lo qu'hai, ye un calce d'estabilidá social, non de cambeu, como puen ser los otros dos. (Nun hai más que ver el cambeu que foron les polítiques educatives catalanes, que conformaron la xeneración Esquerra). Cabría equí plantegar si la mayoría de los asturianistes confesos tán dispuestos a fala-yos como primera llingua a los sos guah.es n'asturianu o van emplegar el castellán... Esto diba amosar el grau de compromisu cola llucha, el si son a creyese les sos propies idees o non.

4- Les redes sociales: Les redes sociales, nel trabayu, na cai, nos ambientes d'ociu.... Son lo único que mos queda, y onde tamos más bien probetayos. Ye un erru pensar que la política o'l poder cambien a la sociedá; porque nun ye asina, nos más de los casos, sinón qu'hai una retroalimentación; la política cambia cuando la sociedá pide'l cambeu... Y agora habría qu'analizar l'estáu de les redes sociales asturianes, hai que plantegar si una persona normal, ñacía en, por poner por casu, Llanes, qu'estudia nel colexu públicu de Llanes primero y llueu nel institutu, o una persona que ñaz nun pueblu rural de Tinéu, qu'estudia nuna escuela rural y llueu va pal institutu a Navelgas pa depués dir a la universidá a Uviéu, hai que plantegar si esa persona tien oportunidá, y cuántes y de qué calidá p'acabar nuna rede social asturianista, p'acabar sintiendo les argumentaciones asturianistes, sintiendo'l puntu de vista nacionalista d'Asturies o pue que en tola vida nun vea enxamás a un nacionalista nin-y suene qué ye eso de l'autodetermín.

La xente que ta nel asturianismu ye de dos clases: 

A) Fíos d'asturianistes, socializaos nel asturianismu de padres asturianistes y nos qu'incidió la familia nesi sen; nestos la familia xugó un papel fundamental na concencia asturianista. Nun conozo casos concretos, pero supongo (o habría ser asina) que los fíos de los ácadémicos, de Xuan Xosé, de los dirixentes y militantes hestóricos del PAS, AA, UNA etc deberíen pertenecer a esta clase (o que piensen sinón qué mal cometieron los padres si nun ye asina).

B) Xente que s'atopó con un asturianista na so vida, y que-y fexo pensar, dir más alló de lo qu'hai y que d'un mou o d'otru esi alcuentru marcó una evolución personal

C) Xente autodidacta, persones que van per llibre y deprenden de too y un día dan col asturianu ya indígnense de la situación na que ta y siguen la evolución descrita en B. El mio casu por exemplu, sería una mezcla de B y de C. Suel ser nacionalista.

Llueu habría dos subclases pa B y C:
1) Aquellos a los que l'asturianu suéna-yos de mano a Chinu; porque nun tienen exemplos na familia más que d'amestáu y l'asturianu que ven ye l'estandar, ensin referencies llingüístiques vives. Pa ellos l'asturianu ye una opción asumida llibremente, como si yo decido deprender francés y facelo la mio llingua propia. Son persones nes que la ideoloxía ta perriba de la realidá sociollingüística familiar; que polo xeneral, y por desgracia, nun asumen o nun suelen asumir l'asturianu como llingua habitual, sinón que faen d'ello una ferramienta política subordinada a la ideoloxía. Tien el méritu d'asumir l'asturianu siendo de mano estrañu a elli, pero polo xeneral tien el deméritu de nun s'implicar igual d'a fondo que lo que s'implicaría daquién que ve na llingua daqué más que la so propia llingua. Suel ser nacionalista o independentista. Son persones que ponen per delantre la patria de la llingua.

2) Quien tien un güelu o güela astufralante, xeneralmente de pueblu, y más específicamente de les cuenques, del centru rural o del occidente. El compromisu nun tien tantu méritu como nel casu B1, que diba ser ideolóxico puro, nesti casu hai una base ideolóxica, la que fai que s'asuma la llingua del güelu (frente a la del padre) como propio; y la base social-familiar que ye que la llingua pa esta clase d'asturianista nun ye namái que d'él, sinón que ye la llingüa de la so familia, siéntela como que pertenez a les xeneraciones pasaes, siente que-y la emperstaron les xeneraciones pasaes pa que-yos la lleve en bon estáu a les venideres. Pue ser nacionalista/independentista o nun selo; y son persones pa les que la llingua ye más importante que la patria.

A la vista d'esto, vese qu'hai dos grupos sociales bien estremaos, los qu'asumen el mensaxe ideolóxicu, y los qu'asumen el mensaxe llingüísticu, mas que dambos mensaxes tean entemecíos nes más de les veces, siempres hai ún que pesa más que l'otru según en qué persones. Per contra, analizando los axentes socializadores, decatámonos de que o ye la familia, o ye una persona aisllada o ye l'autodidactismu... Hai que decatase de que la sociedá, mayormente, nun ye autodidacta, nin tien inquietúes inteleutuales como la mayoría del asturianismu... (ye esta la razón pola que l'asturianu dexó de goler a cuchu y borona y güel a gafes de pasta y suplementu cultural).

L'asturianismu ta convirtiéndose nuna élite, pero nuna élite incapaz d'organizase a sigo mesma y, evidentemente, incapaz d'esparder el so mensaxe y enllazar col pueblu normal, socializáu na TV, na escuela y nes redes sociales a les que nun somos a entrar.

Esti ye'l títulu que tendría que tener un llibrín, de non más de 20 ó 30 fueyes qu'esplicare caduna d'estes entrugues, escritu en castellanu pa la xente que nun sabe de qué va'l tema del asturianu o que lu tarrez tanto que nin quier garrar un llibru n'esti idioma.

 Taría bien que la XPDLL o quien seya, escritu a comuña con xuristes como Xurde Blanco, economistes y filólogos dieren respuesta e estes entrugues. Nun ye que l'asturianu seya un bien cultura y hai que lu mantener, nun ye que seya drechu pa bien de persones...

Ye que gastase 5 millones d'euros añales (de xuru que la oficialidá cuesta menos) nun son nin 20 céntimos al mes per asturianu, un café d'esos de ZP cada 4 meses... Estes coses hai que-yos les desplicar a la xente, y namái qu'asina díbemos facer por ganar esta guerra?

Movámonos nel campu que mos abren... ¿Quieren que falemos de deberes? Falemos d'ellos ¿Quieren que falemos de perres? Falemos d'elles. Cuido que llevamos les de ganar nes dos, pero hai qu'informar, informar, informar dar a conocer non namái que la realidá de la llingua y lo mal y probitina que ta, sinón tamién lo qu'hai que facer pa salvala, cuánto cuesta, quien lo paga, qué derechos y qué deberes hai...

 Ensin demagoxa (nin nun sen nin n'otru) y falando claro. Diba ser asina, repartiendo bien de llibrinos d'estos per Asturies como ganáremos esta batalla...

Güei pudimos ver equí cómo Carlos Rubiera respaldaba d'un mou o d'otru la crítica que-y fixi equí mesmo al PAS.

L'embaxador quier manifestar que nun tuvo nada que ver na decisión de Carlos Rubiera, y que nun se punxo en contautu con él. Ye una casualidá de la vida.