L'otru día taba falando con una amiga mía rusa, qu'aportó a Asturies con 6 años ya integróse dafechu na sociedá asturiana; nun fala asturianu, non, pero sí que lo dio en clase (vamos, como la mayoría la xente n'Asturies)...

Taba comentándome que nun soporta'l panorama cultural n'Asturies: Diz que paez que la entruga que más ta nel aire ye ¿Yes partidariu/a de Gustavo Bueno? y diz amás que namái qu'hai dos tendencies d'escritura; los qu'ella llama "Progres" que diz que sienten a Ismael Serrano y tán enllenos d'escritura social lorquiana etc, etc; y los que llama "fachas" que tán averaos a formes más clásiques royu Quixote.. Tamién diz que paez que'l poeta de referencia ye Ángel González y que diz qu'eso ye como lleer otra vegada a los del 27...

Ella sostién que ye asina too, mesmo los qu'escriben en llingua nacional que los que lo faen na imperial, anque bien ye verdá qu'enxamás nun sintió nin lleó a Bello falar de poetes portugueses (sorprendióse cuando-y lo dixi).

 La verdá que la tema da muncho pa reflexonar, y aparase a pensar por qué nesti país hai un periódicu que-y da cancha a un home senil como Gustavo Bueno con unes idees tan retrógrades, partidariu de la pena de muerte y del xenocidiu cultural de la nuesa llingua... La verdá, el problema d'Asturies, vien d'esti "franquismu tresversal"; qu'al aviesu que lo qu'asocede en cataluña col catalanismu, asumíu voluntariamente por toles ideoloxíes ytendencies, nesta tierra vemos cómo esi tastu d'ideoloxía podre, d'Hunosa, estatismu, seición femenina, coros y dances y patrioterismu bastardu s'afita ente'l texíu social matándolu y amatagándolu. Y eso ye lo que mos lleva a ver postures como la cerrazón pa cola oficialidá nes files de la FSA (daqué indesplicable nun partíu supuestamente progre que frañe cola postura que caltién nel restu l'estáu); o a fechos como que La Nueva España seya l'únicu diariu de nome franquista que nun lu camudó, o que na prensa asturiana se-y dea'l tratu que se-y da a la nuesa cultura ya identidá, o que nun heba sitiu pal debate nin pal progresu, o que los sindicatos furrulen más al mou del sindicatu vertical, como una empresa de colocación que como un verdaderu sindicatu, o que mos lleven a producir bien de lletricidá (el duple de la que precisamos) matándonos con cánceres, metiéndonos torretes llétriques y produciendo pa otros... O la que lleva a presuntos esquierdistes a escribir poemarios nazi-fascistes, según mio amigu Inaciu (como bien diz equí)

Ye la mentalidá del desarrollismu, la que ta tres de cada muselón, tres de cada obra pública innecesaria y descomanada, tres de cada banzáu, tres de cada museu xurásicu... Ye'l turismu franquista nel que tamos basando la economía asturiana... Ye'l modelu franquista de coros y dances el que s'impón pa tratar el padrimoniu cultural; ye'l modelu franquista el de colocación sindical y de comederos na alministración... Y ye'l modelu franquista de represión el que carez l'independentismu asturianu y tolo que tea más a la esquierda de les opciones polítiques representaes na Xunta Xeneral.

Quitamos un dictador, pero caltenemos el mesmu sistema cultural (cultural nel sentíu ampliu, nun falo namái que de llingua)... Ye hora d'una revolución cultural, pero atopámonos que nun hai élites, que repítense esquemes y que, al meyor, la mio amiga tien más razón de la que-y daba de mano...