1977-1991: Hai un movimientu pol asturianu, pero ye mui feble, la xente identifícase plenamente colos partíos mayoritarios y estatales y el programa qu'ufierten. Como hai un movimientu pro-asturianu, hai delles midides pro-asturianu. Les más d'elles, les más "fuertes" como la escolarización o l'Academia, faense precisamente primero de les primeres autonómiques (1983), porque aínda nun se sabía la fuercia verdadera d'esi movimientu cultural-nacional-políticu que ñaz alredor de Conceyu Bable. La perceición que tienen los partíos n'Asturies del asturianu y el fechu identitariu ye, de mano, la cautela, y tres de les eleiciones xenerales esa cautela va tornándose en conciencia de tar fuertes énte él: 0 diputaos pal asturianismu en 1977, y yá en 1983 afítase yá la idea de que lo del asturianu ye daqué políticamente non-rentable. Y cuando dalgo nun ye rentable, la inercia emburria a ún a dexalo tar...

 1991-1999: Entra la CA nel parllamentu nel 91 y el PAS nel 95. Agora la perceición del asturianu cambia muncho, vese como una bolsa que da votos, nada menos qu'un diputáu de 45, un 3% de los votos, qu'anque nun ye muncho, pue cambiar el resultáu d'unes eleiciones. Hai un movimientu haza l'asturianu y l'asturianismu, pero tampoco nun se quieren asumir riesgos, percíbese a esa minoría como lo que ye: una minoría, y nun se quier arriesgar muncho: IX cambia d'actitú y compromisu nesa dómina y hai un xiru... Los partíos nun ven problema en nomar al asturianu como lo que ye, una llingua, y en pautar una llei mui bona (otra cosa que nun s'aplique) que ye la de 1/1998 d'usu y promoción. IX comprométese porque ye otra causa minoritaria más y nun ta mui en desalcuerdu col programa qu'ellos defenden n'otres autonomíes. Los otros partíos son más cautos, pero hai averamientu.

1999-Anguaño: Esa llei, nun s'aplica en gran midida porque nun hai partíu que lo esixa en parllamentu. IX comprométese porque vio que-y dio bon resultáu, xube n'escaños. Los otros partíos tienden a ver al asturianismu como'l taparrabos ideolóxicu de personalismos (Xuan Xosé, Marqués) y caguen un poco pa él. Considérase qu'esa minoría representativa (3%) que votó PAS y CA quedó satisfecha con esa llei, viose nes siguientes llexislatures que nun entró en parllamentu, asinque por mui al altu la lleva que digan que tán siendo maltrataos, nun movieron una dea por ello y nun ameriten la consideranza de los partíos mayoritaros.

En definitiva: L'Asturianismu nun pue aspirar a gobernar (a curtiu plazu), nin siquier pue aspirar a ser llave, pero podemos aspirar como ciudadanos a unvia-yos mensaxes a los partíos mayoritarios... Pa ellos l'asturianismu ye una fonte de votantes, qu'esiste en tanto que tea representada en parllamentu: Un escañu a la UAS, o a UNA o a lo que seya, ye un mensax: Cuidáu, tamos faciéndolo mal nesti tema, vamos asturianizanos. Un escañu ecoloxista llevaríalos a pensar: Cuidáu, tamos tratando mal al mediu ambiente, vamos da-y más rellevancia... Y si sal un partíu de vildes y xubilaos, igual, igual... Van xirar p'hacia eso. ¿Por qué? Porque PP y PSOE nun son partíos ideolóxicos, sinón partíos institucionales: Son empreses de colocación, de trabayu (hai cantidá de xente que tien paga del PP o del PSOE), son organismos de xestión y básicamente ye imposible maxinar un estáu o una comunidá autónoma ensin PSOE y ensin PP.... ¿El restu los partíos? Son ideolóxicos y manden un mensaxe: El grandor d'IX condicionará les polítiques más o menos esquierdistes del PSOE, la esistencia o non de nacionalismos condicionará les polítiques del PSOE y del PP: ¿POr qué en Galicia'l PP defende la doble nacionalidá gallego-española de los gallegos? ¿Por qué alcuerda un sistema educativu col 50% en gallegu col BNG y el PSOE? Bien cenciello: Porque hai un 20% de gallegos que manden mensaxes con esi tema. Equí nun mandamos mensaxes queremos xugar a ser grandes y a facer partíos super-guais y a suañar con conquistar el poder y sentar un presidente nacionalista na Xunta Xeneral y va asina...

Hai qu'asumir trés premises
A) PP y PSOE son medios de direición institucionales (por eso hai xente que fai entrismu y paezme estupendo), y son una parte más del estáu como la seguridá social, igual de politizada... Según quien gobierne, según lo que quiera la xente asina furrulará la SS, el PSOE, Facienda, el PP, etc... ANalizái les persones que tán nel PP y nel PSOE que conozáis, y mirái si son persones con una ideoloxía clarísima o por embargu son persones que nagüen por tener un futuru, tocar poder, etc, etc...

B) La única manera de tresmiti-yos a esos partíos un mensaxe, amás dl entrismu, ye facer un partíu asturianista qu'entre en parllamentu, pueda condicionar la política y al empar ellos percíbenlu como un mensaxe p'asturianizar les sos polítiques. La esistencia d'esi partíu garantizarános l'asturianidá del PPSOE mesmo que la esistencia de los xueces garantízanos la xusticia: Hai un control al PPSOE.

C) Pa nós gobernar ye un mediu pa consiguir un fin, pa ellos gobernar ye un fin en sí mesmu: Por eso ellos van gobernar siempre, y nós nunca. Por eso tenemos qu'aspirar a que pa ellos consiguir el so fin tengan que consiguir el nuestru...