Hasta agora, bien por imposibilidá horaria, téunica o porque nun había nada que dicir, dexé esto pa prau... Y el llunes entamo un cursu que va teneme na facultá 12 hores diaries de llunes a xueves, poro, y porque tampoco sé mui bien qué dicir nuevo d'Asturies, del asturianismu o de los problemes que cadez el país dende l'esiliu voi dexar d'escribir equí...

Y anque tuviere tiempu nun sabría más de qué escribir, y hasta qué puntu un tema de rellaciones internacionales, seguridá o polítiques públiques (les coses que más toi dando esti añu) da pie a debatir nada o a dicir nada. Home, podría facer autobombu y vender el mio llibru como fai bien de xente per ende.... pero paso, pa tener un blogue vacíu quiero más que seya en blanco. Nun descarto facer nun futuru un blogue de l'asociación asturianista en Madrid (qu'entá nun tien nome) cuando la tengamos bien """encadarmada"""...

Lo dicho, que faigo cierre patronal y marcho a pegar carteles a Moncloa y Ciudá Universitaria a ver si atopamos dalgún asturiansita más per equí... un saludu a tolos que lleistis esto!!

Comments

"Móviles" hai bien d'ellos. Dende'l pro-européu, preferiblemente Francés (que ye siempres Francia la que tira pol carru européu) que ve nel políticu neonazi un pilancu pal desendolcu del europeísmu. O bien nel estáu alemán, que ven peligru de que s'estienda l'amenaza al norte d'Austria. O quien sabe, igual foi dalgún asuntu internu d'Austria el que llevó a eso...

Seya como seya, la práutica de la "guerra sucia" del GAL, anque n'España nun se faiga, o nun se faiga como enantes, ye bien común nos más de los países europeos. Iparretarrak o como s'escriba, el so líder, tamién morrió nun accidente de tráficu, polo visto quedó dormíu nes víes del tren... y el tren claro, llevólu per delantre. Ye una pena qu'estes coses seyan bien comunes y nada rares na vida política. Sicasí, delles veces paez que son necesarios... POdríemos reabrir el debate sobre la "Raison d'état" o'l "Deber ser" democráticu, lliberal y de drechos... En verdá, l'asesinatu d'esti home da pa un debate filosóficu sobre principios, valores, ideoloxíes y si la fin xustifica los medios. (Evidentemente, la fin xustifica los medios, eso siempre, la entruga ye si la fin agora, xustificaba los medios... ¿Sabrémoslo nos próximos díes?, dúldolo).

Comments

¿Hai qu'ayudar salvando los aforros de la xente? D'alcuerdo. Pero entós vamos facer que los posibles beneficios seyan pa quien pon les perres. Hasta agora punxéronles ellos y foron pa ellos los beneficios, agora non... Lo qu'hai que facer ye nacionalizar, nacionalizar, nacionalizar. Des-privatizar. "Publificar" la banca. Si les perres son públiques, los beneficios tamién. Hai abondos téunicos del grupu A capacitaos pa dirixir una banca estatal. Y pa daqué sedrá l'alministración española una de les más desendolcaes y modernizaes d'Europa... ¿O non?

Comments

Nun-y falta razón a quien lo diz. Dacuando ye importante dar a conocer les idees d'ún, y dar a conocer la nuesa versión al restu de la sociedá. Yo en Madrid, dende qu'aporté, nun aparo de contar la represión llingüística que carez asturies y el réxime d'esceición nel que vivimos. Poro, ye preciso establecer calces pa comunicar y esparder una versión, que ye la nuestra y amás, ye la verdá... pues los que mienten por interés, los que confunden cola terminoloxía y lluchen por tapecer el problema nun somos nós.

Lleía va unes hores en Foreign Policy un artículu mui interesante que falaba del cyberactivismu de los rusos, de los ciudadanos rusos na guerra d'Osetia y Abyasia... (Más información equí: http://www.fp-es.org/el-ejercito-virtual-del-kremlin) Destaca la importancia del usu del inglés, del usu continuo de comentarios hasta nos foros del Warcraft... Daqué asemeyao tendríemos que facer día sí y día tamién los asturianistes.

Lleo n'otru sitiu, y lleo tantos blogues y tantes coses que nun sé nin a quién lo lleí nin ónde (namái que me quedé cola idea) de que la situación d'ASturies ye que namái hai un núcleu de población, unos 30.000, el 3% que falen o falamos l'estándar y que han articular el movimientu de vindicación llingüística, ser los homes-altavoces de la campaña, ser el vehículu de les idees y, si ye preciso, usar otros idiomes y rexistros y foros pa esparder les idees... (Cosa que nun ye difícil, porque por desgracia d'eses 30.000 mui poques asumieron el compromisu de vivir 100% n'asturianu). Hai qu'iguar daqué, una ofensiva global, basada en puntos comunes d'alcuerdo, más alló del CAO y de doilacara.net, hai que facer un plan, primero de dominar el mundu (coles nueses idees y vindicaciones)

Comments

Y ye que güei lleo na prensa que Gabino vuelve a dar caña cola tema la capitalidá, y qué queréis que vos diga. Tien más razón qu'un santu. Nun pue ser que n'ASturies tea faciéndose la política que se ta faciendo. Ye la política del "Puta Oviedo, Puta Gijón". Un paletismu de lo más provincianu (vamos, ye'l PSOE, más provinciana que la FSA.... poques coses hai).

¿Imaxínase daquén que ZP tuviere un despachu de Presidente del Gobiernu en Llión, porque ye él d'ellí? ¿O que Aznar lu tuviere en Valladolid? Ye cenciellamente impresentable. Como poner la Procuradoría Xeneral en Mieres, o la TPA en Xixón. Una cosa son museos, atraiciones turístiques, centros culturales... que ye daqué debatible y otra cosa son les instituciones y les instalaciones propies del país, como la RTPA, la procuradoría xeneral o el despachu de presidencia. Si a Areces nun-y gusta Uviéu, nun quier vivir ellí o nun quier treslladase tolos díes porque-y da galbana, que quede en casa y que se dedique a ser alcalde de Xixón y dexe pasu a otra persona.

Ye llamentable lo que pasa n'ASturies. Nun conozo otra comunidá autónoma nin otru país nel que pase, sacantes otros países que tienen dos capitales o trés, como Sudáfrica, por exemplu. La capital ye la capital, y yelo non por sortéu o caprichu, sinón por unes circunstancies históriques. Naide nun ve mal que Xixón seya la capital de la cultura asturiana cola Arribada y coses d'eses, yo mesmu digo que na defensa de la llingua Xixón lléva-y muncho a Uviéu y el compromisu ende ye mayor, nos particulares y nel gobiernu llocal. Pero otra cosa mui estremada ye poner una capital nuna ciudá que nun-y correspuende d'una manera en nada abierta. Ye como digo la política del "Puta Oviedo", la del paletu del fútbol que nun-y presta la otra ciudá y que fai d'eso política. Uviéu ye la capital d'ASturies, foilo na edá media, foilo cola diputación, col 34... Y Xixón namái que lo foi 2 meses, nuna guerra, cuando Uviéu taba tomada pol enemigu. Y yo nun sé si p'Areces Gabino sedrá un enemigu, qu'igual sí, pero cuido qu'Uviéu nun ta tomada por nengún enemigu estremáu del que ta nel restu d'Asturies. Nun hai cañones, nin guerra, nin nada que xustifique'l treslláu de la capital.

Lo dicho, que si Gabino convoca una mani pola capitalidá. Ehí taremos los carbayones. :-)

Comments

Llama l'atención ver nun ver nenguna pancarta d'izquierda xunida, anque sí taba ehí dando la cara Iglesias, Noemí y Laura González... en verdá tuvi ganes d'averame a ellos y entrugá-yos qué valor-y van dar a la oficialidá na próxima negociación... L'ausencia de les pancartes da muncho que pensar. Paez que ya nun ye tanto una prioridá. A lo menos paez qu'esta vuelta nun van entrar nun gobiernu, debe ser que nun-yos lo manden en Madrid... Una pena qu'un partíu con unes idees en términos xenerales tan clares y asumibles de la nuesa cultura y la nuesa identidá vaiga dexalo de llao porque nun ye, n'ocasiones, a creyer el so propiu discursu...

Otra manera, foi un poco murnio nun ver nenguna pancarta d'UAS... la coalición fantasma, o ver cómo UNA nun ye Unidá, y d'"una" pa "otra", o meyor, al aviesu, d'otra pa UNA, perdiéronse delles persones nel camín y yá nun igualen al númberu de xente que convocaron pa una d'elles que taben ellos toos enchipaos... (Normal por otra parte). Y yá p'acabar, lo más murnio, como siempre, foi l'ausencia d'AA... Pero bono, yá sabemos a quién obedez AA y a quién beneficia AA coles ausencies. Cuando se llucha (supuestamente, eso dicen) pola unidá d'un movimientu, el movimientu pola nación o, n'esti casu, el movimientu pola llingua, nun se pue facer dándo-y el llombu al 99% restante d'esi movimientu, igual ye qu'hai que pasar pel aru.

Como diz un amigu míu del que nun voi dar el nome, lo del gallego-asturiano ye una cosa qu'usen los socialistes pa separtar al movimientu pola llingua. Nun sé si sedrá verdá o non, pero si fore verdá, yera una bona razón pa nun andar separtándose, y nes coses que nun son n'esencia importantes, bien se pue ceder y negociar. Amás, la cooficialidá del gallego-asturiano na so aria, nun ta reñida cola cooficialidá tamién del asturianu... Hai que recordar que na Vall d'Arán, son oficiales el castellán, el catalán y l'occitanu. Les tres llingües. Nun veo por qué nesi llugar nun diben poder ser oficiales al empar les tres llingües: L'asturianu que ye la llingua d'Asturies (p'aquellos que ven o quieren ver a Asturies como una comunidá llingüística, y non política-cultural namái), el castellán, llingua estatal, y el gallegu d'esa zona que ye la llingua propia y tradicional d'esa fastera. Como digo, nun habría por qué renonciar al asturianu nesa fastera y les postures más abiertes ya incluyentes, nestos temes, suelen ser les meyores y les que más apuesten pola convivencia... Pero como nesti país nun se fai nunca apuesta pola convivencia, vanos asina.

Tamién apetecíame falar de Les Noticies, igual nun tien nada que ver. Pero diéronme un númberu de baldre na manifestación (bona idea, ye una bona facer d'enantar el mercáu y de llegar a xente interesao y posibles clientes). En verdá, al marxe de llinies editoriales más o menos polémiques, y del modelu llingüísticu (que nun m'acaba de convencer en delles coses) cuido que foi un ellementu mui importante pal asturianu. Hai xente que diz que ye prioritario meter l'asturianu nos medios más lleíos pa que llegue a más xente. Nun digo que non, pero a min gústame tener un periódicu (y bien que me prestaba que fore diariu) qu'usa l'asturianu como única llingua vehicular... Igual lu lleemos poques persones, pero les que queremos lleer un diariu profesional escritu n'asturianu, facémoslo. Son 12 años, y dacuando ún tien mieu qu'esti movimientu acabe amenorgando y esi proyeutu vea'l fin... gustaríame creyer que non, que va dir p'alantre y va dir a más y que nun futuru va haber un diariu 100% n'asturianu.... pero como yá digo, eso ye suañar. Nesti país nun se fai apuesta pola convivencia, de facese, va tiempu que tantu diariu dixital tendría axuntao esfuerzos na creación d'un espaciu mediáticu grande, de calidá (pola cantidá de xente que trabaya anguaño nel periodismu dixital asturianu) y tamién polo variao de les sos procedencies ideolóxiques y sociales, bien plural.

pero como digo, otra vegada, nun se ve bien lo d'apostar pola convivencia. Val más falar d'asturianos bonos y malos, o d'asturianistes vs. españolistes, o de CAO vs. non-CAO... Qué se-y va facer, gusten les hosties, la engarradiella y el llevase mal los unos colos otros.

Y yá por meter otra reflexón, qu'igual tampoco nun vien al casu: Qué de xente na mani; qué estremao diba ser too si tolos que tábemos trabayáremos y dedicáremos tiempu a lo cultural, a lo político... o siquiera al activismu militante... Qué diferente diba ser Asturies si toles persones que tábemos ehí faláremos n'asturianu el 100% del día y fixéremos lo posible por vivir n'Asturianu. Qué guapo diba ser si tolos que tamos ellí fixéremos/mercáremos/sintiéremos música n'asturianu, llibros n'asturianu, cine n'asturianu, televisión n'asturianu, política n'asturianu (y pol asturianu) y un llargu etcétera. Pena que muncha xente vea'l compromisu cola llingua como una cita añal. Bono, pena non, doi gracies que lo vean asina, pena ye que nun lo vean d'otra manera tamién y que'l compromisu nun seya más fondu... Taría bien que n'acabando una manifestación d'estes ún s'aparare a pensar que pue facer pola llingua que nun tea faciendo ya. A min gustaríame sabelo, igual hai daqué que nun fixi y que podría facer... si hai idees o suxerencies, almítense :-)

Comments

Sicasí, lo importante d'esto ye'l discursu qu'un home, ún de los homes "más de dereches del mundu" fexo. G. Bush faló de la necesidá del estáu d'un estáu que yera la única ferramienta que yera quien a afrontar la problemática de la economía... L'home ye l'únicu animal que da dos vueltes na mesma piedra, y ye lo que ta pasando. Cada vuelta qu'hai una crisis, más keynesianismu, más echar per esa boca escontra'l llibre mercáu y más falar bien del estáu. Eso fexo Sarkozy, un home de dreches, increyíble na asamblea xeneral de les Naciones Xuníes... agora foi Bush... volverán les vaques gordes, dalgún día, y otra vuelta, gracies al llabor económicu del estáu, y de la que les coses vaigan bien, volverá a lliberalizase too, volverá a echase per esa boca escontra l'estáu y otru ciclu. Los ciclos son eso n'esencia, la estupidez que mos fai renegar de les ferramientes que mos lleven el bientar; l'estáu y el llibre cambeu. Colo cenciello que paez decatase de que la solución a los problemes económicos pasa per atopar l'equilibru ente l'estáu y el mercáu... pero siempre la cobicia fai escapar d'esi equilibru y empobinar pa otres nueves "cotes de mercáu"... Ye lo que pasó cola borbolla inmoviliaria, colos trataos de Maastritch y tolos que vinieron tres d'él y tola ideoloxía de la trilateral, de Reagan y de Thacher...

Y eso ye o va ser la hestoria de la humanidá que mos queda per delantre: Una de Reagan y otra de Roosevelt, una de neolliberalismu y otra de socialismu... Son too ciclos, nun hai ideoloxíes.

Comments

http://serondaescura.nireblog.com/

Agora mesmo-y pongo l'enllaz nel mio blogue.

Comments

Lo gracioso d'esti tema ye que'l comportamientu de PP, PSOE ya IX nun dexa de recordar a les escenes eses tan típiques del colexu onde tres del "pares o nones" de rigor los dos meyores nel fútbol repartíense ún a ún los xugadores... IX ye como esi chaval de gafes ruinín, que'l probín nun sabe xugar mui bien y déxenlu siempres pal final. Él pue decidir si quier xugar o non, pero son los otros, los grandes, nesti casu'l PSOE, que ye l'únicu grande col que queir xugar, per qué banda ha xugar, cómo y ónde. Tien acutáu'l tarrén y tien marcaes les riegles del xuegu: PP y PSOE pautaron l'estatutu, ellos son los dos grandes, los que saben xugar al futbol y los otros namái puen dicir si quieren o nun queiren xugar con eses riegles, pero nun puen facer, o nun faen, nada por cambiar eses riegles o por subordinar el so xuegu a un cambeu d'eses riegles (ye lo más probable, insisto en qu'entá nun mos apuñalaron, pero tán pa ello... supongo)

El problema ye que cuando ún xuega, d'una manera implícita acaba por aceutar les riegles. Si IX xuega cola FSA agora ye que ta aceutando l'estatutu, anque depués diga que non... l'estatutu son les riegles del xuegu, onde se diz cuánto mide la portería, o cuántos pasos hai d'una piedra a la otra, los tiempos, los árbitros y too... Llamentablemente, na Asturies que vivimos los árbitros son de los equipos que xueguen, o sinón mirái de quién ye hermana la Procuradora Xeneral: PISTA, de l'alcaldesa de Xixón. Lo que da una idea de la imparcialidá d'esa muyer... (qu'otra manera igual ye imparcial, nun sedré yo quien lo dulde, pero a la hermana tratarála bien ¿non?)

Lo dicho, que la decisión ta nes manes d'IX, y el problema ye que nesta decisión nun pesen razones esclusivamente ideolóxiques o polítiques. Toos conocemos la situación de desamparu económicu que vive IX tres de perder el grupu parllamentariu propiu nel congresu de los diputaos, les munches deldes, los pocos perdones a estes deldes de los bancos (que sí que-yos perdonen a los partíos grandes)... Al final va ser Botín el responsable del gobiernu anti-oficialidá PSOE-IX... vais velo...

Comments

Pero esto, nun ye que pase namái que nes rellaciones internacionales ente estaos, tamién pasa dientro d'un mesmu estáu. Por exemplu, el referendum d'Ibarretxe ye democráticu, llibre... y n'apariencia pa oponese a él nun hai nenguna razón, si ún se considera demócrata. Sicasí, el referendum recúrrese y faise lo posible por boicotealu ¿Por qué? Una vez más la razón d'estáu, que lleva a lluchar pol porgüeyu del estáu escontra lo que ye xusto y percíbese como xusto.

Nun sé cuál ye'l peligru que-y ven PP y PSOE a la oficialidá del Asturianu, pero lo que faen ye un poco lo mesmo: lluchar escontra lo que ye xusto y ye de drechu. Nós, como Irán, debemos ser un peligru, debemos querer tener lo que tienen otros (armes nucleares, llingua propia oficializada...) pa usalo escontra ellos. Igual tanto llamar talibán al militante d'Andecha llevónos a esto o igual venía d'enantes.... Quiciás esta seya la preba mayor de qu'España nun ye una nación: úsase la "raison d'état" escontra una parte de la ciudadanía d'esi estáu. Col referendum los vascos, cola oficialidá los asturianos... Portugal tien dos llingües y ye una nación, pel momentu nun se-y ocurrió oponer una a la otra, quitá-y drechos sinón otorgalos y concedelos. Un mirandés sedrá siempre portugués, porque col tratamientu que-y da a Miranda l'estáu portugués "presta" ser ciudadanu portugués.

N'España per contra, anéciase n'enfrentar a unos colos otros, a una llingua con otra, a una opción con otra... en cuenta d'aplicar na estaya interna la tolerancia, los drechos, la convivencia o la democracia; aplícase la lóxica esterior, la lóxica de la "raison d'état", del xuegu de "suma 0" onde tol avance del otru ye una perda d'ún mesmu. Mentantu la élite política, los Areces y los Ovidios sigan viendo a les minoríes llingüístiques (como los asturianos) o nacionales (como vascos y catalanes) como enemigues, nun habrá nación española nin nada que se-y acerque. Nin arguyu de ser español, nin deseyu de selo. Yo mui poques veces me sentí español o dalgo español na vida, pero les poques, les veces nes que más toleré o aceuté eso foi les veces nes qu'escuchaba'l discursu integrador, tolerante y verdaderamente non-nacionalista d'IU. Evidentemente, nun me creo esi discursu, ye mui guapu pa ser verdá, pero si dalgún día hai na parte española voluntá de "facer país" debería de facese pensando nos intereses y nes idees de les minories nacionales y llingüístiques, non viéndoles como un "mal menor" o como un obstáculu o como dalgo qu'heba que "tolerar". Sinón sintiéndose parte d'elles, empatizando con elles ya identificándose coles sos preocupaciones.

Pena ye que'l "circu políticu" d'esti estáu tea yá montáu d'esa manera, blanco y prieto, bonos y malos, centru y periferia. Pena que dea votos al PP metese con ERC, y a ERC metese col PP, pena que dea votos metese con cataluña en Madrid (pues consecuentemente, dará votos metese con Madrid en Cataluña). Al final lo que pasó ye que montóse un fútbol y nun hai madrid ensin barcelona... naide entiende la identidá española ensin l'odiu/despreciu/tratamientu especial (y cuando digo "tratamientu especial" toi pensando nel tratamientu de los prietos nel XIX que pue resumise na frase "ai, prubín!") pa cola minoría. Nun hai una nación cívica nin hai solidaridá nenguna, nun hai empatía col feble, el feble-minoritariu ye una fiera a esterminar, una viesca peligrosa a evitar o, nel meyor de los casos, un probe indíxena al qu'acutá-y una reserva y tratar con amistá y paternalismu. El feble-minoritariu enxamás ye un igual; nun mos dexen ser españoles, debe ser que somos mui poca cosa pa selo... Bono, nun ye que nun mos dexen, a Michael Jackson naide-y torgaba ser blancu... pero ye que la única alternativa que tenemos pa dexar de selo ye facer como él: arrincanos la piel a cachos...

Comments

La mio opinion ye la de comentariu que firma "Mordred", yo pienso igual qu'él no d'Unidá: "un proyeutu abiertu a la sociedá, de futuru y de xuntanza". Como diz Jesusito hai que buscar la manera de que la xente d'otres formaciones s'indentifique col proyeutu.

Nun se pue facer un proyeutu "buscando un espaciu propiu", si yo faigo'l partíu "nacional socialista astur", el "partíu comunista de les tierres astures", tamién son un espaciu propiu, pero nun son un espaciu común. La dialéutica equí ta ente l'"espaciu propiu" y l'"espaciu común".

L'espaciu propiu ye'l de quien precisa identificase, autoafirmase, etiquetase, especificase y facese más únicu ya indivisible nesta sociedá. L'espaciu común ye o pue ser llugar de referencia pa una sociedá. Son dos cares d'una mesma moneda, n'efeutu, tolos partíos precisen d'espacios propios y d'espacios comunes. Y bien podría esteblecese qu'a mayor espaciu común menor espaciu propiu, hasta'l puntu de que los grandes partíos (PP y PSOE) nun tienen espacios propios, sinón que furrulen a golpe d'encuesa faciendo o nun faciendo coses según lo qu'indiquen les variables sociolóxiques. Nel otru estremu de la cuerda, taría Andecha Astur, por exemplu, que ye un espaciu tan propiu y tan poco común (o raru) qu'acaba por dar una socioloxía particular, un sistema de creencies, de visión políica, d'análisis y hasta de llingua, dicen algunos que falen d'"andechés".

Pa min, l'asturianismu habría de se mover ente esos dos espacios, nun ye fácil, pero ye la esencia de lo político. Escaecer l'espaciu propiu y metese de lleno nel común lleva a la des-ideoloxización, y escaecer l'espaciu común enzarrándose nel propiu lleva a la marxinalidá, la intransixencia y les práutiques cuasi-seutaries.

L'espaciu propiu del nacionalismu, y dalgo d'esto fala Germán Abad na entrevista, anque enquivocáu dafechu, ye'l del asturianismu cultural. Él dicía (y nun cito testualmente, porque los de Les Noticies dixital quitaron la entrevista) que "Asturianistes culturales puen ser toos" pero qu'asturianiestes políticos son la "esquierda nacionalista"...  Ye un erru que'l proyeutu d'asturianismu políticu nun faiga por atropar a la xente del asturianismu cultural. L'asturianismu cultural ye un espaciu común (onde confluyen dende andecheses como David Rivas a xente del PP como Humberto Gonzali, pasando per Xuan Xosé, xente d'IX y d'UNA, amás de xente non-militante...); y al empar ye un espaciu propiu que s'identifica con una serie de llendes, mui poco marcaes, del restu de la sociedá (xente qu'usa l'asturianu, que s'esmolez por Asturies... etc).

Afortunadamente a naide-y dio tovía por repartir carnés d'asturianista cultural, lo qu'igual desplica los grandes ésitos d'esti movimientu que va dende Hevia a Dixebra, dende Gonzali a Rivas, dende Bello a Darréu... Si vamos a facer l'asturianismu políticu dándo-y el llombu al cultural, vamos daos. Si agora resulta qu'en cuenta de tender pontes que vaigan de Bello a Darréu, de Gonzali a Rivas o d'Hevia a Dixebra; lo que vamos facer ye parcelar y marcar el territoriu como un perru mexando, vamos daos. L'asturianismu políticu debería de facer por atropar el votu del asturianismu cultural y amás de xente de fora del asturianismu. Esto ye, nun se trata de facer un "partíu pola oficialidá"; trátase de facer un "partíu polos problemes d'asturies"; nos qu'un mui importante ye la oficialidá, pero onde tamién hai otros como la emigración, la perda de capital humano... etc.

La pallabra del asturianismu políticu que más lu defina tien que ser "abiertu"; abiertu, diría yo, a toles persones que quieren tresformar lo qu'hai agora, progresista nel sentíu de progresar y d'acabar col modelu d'anguaño. N'Asturies nun hai una guerra asturies-españa, nun hai blancos y negros, bonos y malos. Hai grises, y por fuercia tenemos que ser grises... Vamos a meté-y un poco de blanco al gris pa salir d'esti panorama tan prieto qu'hai, pero hai que ser grises. Lo demás ye simplismu ya infantilismu o complexu de nun se sabe bien qué y querer andar etiquetándose...

La edá de les etiquetes dicen que son los 15 años, cuando la xente se viste d'una marca o d'otra y diz con arguyu "yo soi comunista" o "yo soi nacionalista" o lo que seya... Pero si queremos facer un proyeutu políticu pa xente mayor, pos nun podemos siguir pela vía andecha astur/germán abad.

Entrugábame un anónimu que qué opinión tenía yo del llamamientu conxuntu d'AA pa la mani: Pues que nun ye creyíble. Una organización que nun firma un manifiestu tan elemental, neutru y necesariu como'l del CAO (que sí firmaron el restu d'organizaciones asturianistes) nun tien credibilidá pa pidir nada "común" porque ellos esclúyense de la iniciativa más "común" qu'hai nel asturianismu.

Yá aventurándome un poco más, diría que ye echar gasolina al motor internu: Quedar énte la militancia como "negociador y conciliador" y como naide va aceutar una ufierta asina d'un partíu que se comporta asina, vender a la militancia-relixosa el discursu de "¡¡son ellos!!!" (los que nun quieren la unidá, los que nun quieren lluchar por Asturies... etcétera). L'esquema d'AA ye mui fácil de ver, o yes de los nuestros (y faes lo que nós) o yes l'enemigu. Pena que della xente marche d'AA pa facer lo mesmo na UNA...

Comments

Xunetu, 2, 2007. de la pàxina d'Unidà: 

"el candidatu a la presidencia Ignaciu Llope aclaró que “UNIDÁ ye una coalición electoral formada de cara a les elecciones de mayu pasáu na que s’integraron dellos sectores de la esquierda nacionalista y ecoloxista"¸

Mayu, 29, 2007, de la pàxina d'Unidà, artìculu de German Abad:

"izquierda nacionalista asturiana y verde que naguamos por representar."

Mayu, 18, 2007, de la pàxina d'Unidà, manifiestu de sofitu a les candidatures (que yo firmè):

"pensamos qu’Asturies necesita nueves idees y nueves persones que-y traigan aire frescu a un panorama políticu domináu por PSOE, IU y PP que ta agotáu y que pide a voces un cambiu radical.Poro, sofitamos les llistes que presenta la coalición d’izquierda nacionalista y verde UNIDÁ, una alternativa cola que compartimos la crítica a la corrupción y la especulación y la defensa de la identidá nacional, la cultura d’Asturies y un modelu social, económicu y ecolóxicu afitáu na xusticia social y les polítiques sustentables coles que que la mocedá pueda tener un futuru que nun tea condicionáu pol clientelismu y la precariedá. En definitiva, pidimos el votu pa les candidatures d’UNIDÁ porque camentamos que ye la opción que nestes eleiciones defende la propuesta más sincera, necesaria y viable de país y de conceyos dende una ética política diferente."

Agora UNIDÀ, ye UNIDÀ NACIONALISTA ASTURIANA (ponse lo de nacionalista, nun se pon lo de verde... yo nun podrìa nenguna cosa, pero vamos, si yà nel nome nun quedare claro que de lo que va agora la cosa ye de llevantar barreres, copio un cachu de lo que sal de la entrevista que-y fixeron a German Abad en Les Noticies (los sollinhaos siguen siendo mìos)

"Lo más urxente ye delimitar eso que se llama asturianismu, concretalo y desenvolvelo. Pa mi nun cabe otra concreción que la de la esquierda nacionalista. Nun se puede ser asturianista y españolista al tiempu. Yo namás concibo l'asturianismu como'l nacionalismu d'esquierdes n'Asturies.

Igual lu toi entendiendo mal, pero parez que planteen un proyectu pa restar más que sumar.¿Ye asina?

Non, trátase de clarificar, no de restar. Restar foi lo que se fixo hasta agora cola indefinición y l'ambigüedá. Nun toi falando d'UNA namás, toi falando en términos xenerales. Clarificando puédese acabar sumando.

¿UNA naz con vocación d'integrar a otros partíos? ¿Taría dispuesta a integrase n'otres organizaciones? ¿Consideren tender pontes hacia la redolada IX-Bloque por Asturies? ¿Y hacia Andecha Astur?

 Contésto-y a la primer pregunta. Por supuesto que sí. Nós tenemos unos estatutos bien claros onde se reflexa la nuestra identidá como nacionalistes d'esquierdes asturianos. Tamos dispuestos a acoyer a tola xente que quiera abellugase nesti proyectu. Sí, por supuesto. Pero esisten otres organizaciones que tamién se definen como nacionalistes d'esquierdes. ¿Tán dispuestos a falar con ellos? Personalmente opino que somos incompatibles tanto como grupos sectarios como con grupos de la esquierda españolista."

Vamos a la pijada catalana, a la obsesiòn ridìcula y absurda pola pallabra """"nacional"""", vamos acabar pegàndola en toes partes, mesmo que se fexo primero dende'l franquismu, agora ye esto lo que toca. "Nun cabe otra concreciòn" nun ye màs qu'un sinònimu de que o vas conmigo o vas contra min, los otros nacionalistes d'esquierda son sectes (AA), val eso compàrtolo hasta ciertu puntu, pero non menos secta ye la posiciòn d'esti paisanu... IU unos espanholistes?? Pues sì, serànlo, gùsta-yos muncho sacar la tricolor de pasèu, pero paezme que la coincidencia ideolòxica IU-UNA ye mui grande (o deberìa de selo), paezme que'l modelu d'estatutu que defende IX ye'l vàlidu, el correutu, el que deberìa tener asturies. Nacionalidà històrica, oficialidà, drechos, autogobiernu... Ponese a poner portielles y a querer parcelalo too, aquerer ser nòs-los-guapos-los-verdaderos-astrurianos-los-nacionalistes-esencialistes-defensores-de-la-patria contra los malos-espanholes-dereches... Agora pàsase a ser: Nacionalista asturianu amigu, lo demàs espanhol y enemigu. Germàn, yes tu tan sectariu como los d'Andecha, igual igual. Igual que Mariu aquel prohome de Darrèu, alcuèrdome qu'un dìa dexeme pasar per una mani d'ellos del dìa de la naciòn y colè d'ellì en sintiendo'l discursu "o conmigo o contra min", "o asturianu o espanhol", "o blanco o prieto"...

Acàbense los grises, acàbase la "indefiniciòn", acàbense en definitiva, los espacios comunes, los puntos d'alcuentru... Acàbase'l "Grupo Verde", acàbase'l buscar salir del ghetto y faise un programa d'autoafirmaciòn. L'autoafirmaciòn val pa zarrar files, pa bloquear y nun perder eleutoràu de la qu'ùn piensa que pue perdelu, pero nel nivel nel que ta l'asturianismu (y va perdoname Abad, pero yo sì voi falar d'asturianismu nel sentìu ampliu) nun ta la cosa como pa enrocase y nun querer salir "ehì fuera".

Nel nuevu discursu de Germàn Abad, presumo que de la UNA, "indefiniciòn" dexa de ser sinònimu d'un "espaciu comùn de la esquierda, el nacionalismu y l'ecoloxismu" (que ye como a min me vendieron UNIDÀ), ya identifìcase como dalgo malo. El nome d'un partìu diz muncho d'èl, y el cambiu vese claro que nun foi una cuestiòn estètica, ye un reflexu fiel de la evoluciòn d'esta fuercia(Debilidà?) polìtica.

Del discursu d'unidà (a seques), entendìase que si ùn yera ecoloxista, asturianista o d'esquierdes, y nun-y repunaben los otros dos conceutos, tenìa un sitiu na coaliciòn, agora, segùn el nuevu discursu d'unidà (nacionalista asturiana) desprèndese qu'hai que ser asturianu, renegar de la espanholidà, d'esquierdes y bon nacional... Pedirànnos certificàu de cristianu vieyu o fadrà falta un nivel superior d'Ibias?? Yo consiguì votos (màs bien pocos, la verdà, pero conseguìlos) pa esa candidatura integradora que yera Unidà, pero paezme que la xente que los votò nun encaxa nuna candidatura que ye màs discursu andechès con otru llogu, otra firma y otru nome...

 Al final nòtase quièn vien d'Andecha y còmo pesa eso na formaciòn polìtica de cada persona. Acàbase por nun ver màs p'allà de onde ùn ta, y d'esta entrevista lo que se ve ye eso, una vuelta a "zarrar el cìrculu", a tener como diz la canciòn fascista "prietas las filas" y vamos ver una deprimente y patètica llucha eleutoral AA-UNA por ver quièn ye màs asturianu o quièn ye menos espanhol... Mentanto que'l PAS duerme, Xuan Xosè apègase a la siella y los d'IU nun presionen no del estatutu al PSOE con romper pautos de gobiernu n'otros conceyos. La incapacidà polìtica ye màs qu'evidente, n'IX porque los acreedores presionen pa que sigan sacando perres nos cargos pùblicos, nel PAS la incapacidà ye personal (d'una persona pa quitase del mediu) y coleutiva (El partìu nun supo renovase y dar nueves cares a un mesmu proyeutu); n'AA la incapacidà hai una incapacidà polìtica pa "transaccionar" y Unidà, que pensàbemos que yera un proyeutu nuevu, frescu y bien pensàu, una "nueva ètica" como decìen daquella, va camìn de ser otru ente incapaz de transaccionar al que-y presta pola vida pintar en suelu fronteres ente los "asturianos de bien" y los "espanholistes danhibles", ente los "esquierdistes de pro" y los que nun lo son...

Pues nada, senhores, pàsenlo bien pintando en suelu fronteres, dando carnès d'asturianìa y faciendo proyeutos pa una tribu cada dìa màs pequenha, mentantu la gran masa d'asturianos medios sigue cola vida mirando con plasmu pa entrevistes como esa.

Si ye que nun se pue vivir del posafuelles al Cà Belenho, del Cà Belenho a la sede, de la sede a Ibias y de Ibias al internet. Hai que posar un poconhìn los pies na tierra... Dicen dellos asturianistes (non con poca razòn) qu'Ovidio y Areces pasen de la llingua porque nun ven (o escuchen) màs allò de la Cai Urìa... a ver si'l fracasu polìticu d'esta xente vien d'una cosa mui asemeyada... 

Pero bono, yo enfòtome en que dalgùn dìa dexaràn de xugar al friquismu de pintar rayes pa separtar los bonos de los malos, lo prieto de lo blanco. La polìtica ye de color gris, y si eso nun lo saben, vamos mal. Nun dexa de ser una pena qu'aquel llabor de les nacionales nun tenga nin continuidà nin continuadores.

(Y si daquièn m'entruga por què soi tan crìticu con U/UNA y-y dedico estes llinies, contestarè-y que por dos razones: Primera porque'l mio votu foi pa ellos, y segunda, porque AA y Xuan Xosè dèxolos por imposibles...)

P.D. Esquerra Republicana de Catalunya foi siempre independentista, nes ùltimes eleiciones namài que falò de la independencia con un spot que ponìa "en finando esti spot, quedaràn 30 sg menos pa la independencia"... Los resultaos son mui esplìcitos, d'8 escanhos pasòse a 3... De 5000 votos... echài la cuenta.

Comments

En vièndolo, alcordème de la polèmica esa qu'habìa (hai entà?) n'Asturies cola tema de la capitalidà. Por suerte Uvièu nun ye una ciudà namài qu'alministrativa, tien delles guerres civiles espanholes, una revoluciòn y dellos sieglos d'hestoria nel so haber. Lleendes, sìmbolos, edificios, archivos, cais... Sentì tamièn qu'en Cangues d'Onìs querìen la capitalidà, o quixo un polìticu d'ellì, nun m'alcuerdo de quièn. La verdà, diba ser una pena que Cangues dexare de ser lo que ye: una ciudà hestòrica pa ser conocìa namài que pro ser sede d'una "comunidà autònoma", que la guapura d'esa villa al pie del rìu deviniere nun conxuntu d'edificios oficiales (por fuercia nuevos ya impersonales, na dòmina de Calatrava) qu'acabaren por afear la capital.

LEs ciudaes son creaciones humanes, artificiales, pero como les llingues, tamien creaciones y tamien artificiales, tienen unes riegles non escrites (porque a naide-y avagò poneles per escrito) que nun se deberìen violentar... Nun ye que yo tea presentando como "natural" o "lòxica" la eleicion d'Uvièu como capital, que otra manera paezme la ùnica sensata a poco qu'ùn llea un poco d'hestoria (anque heba razones pa poner por exemplu Avilès o Xixòn), pero sì que toi presentando como "innatural" ya "ilòxica" la capitalidà de Cangues...

Pasàu manhana aporto a Washington D.C. otra capital artificial, a ver si ellì la impresiòn ye la mesma... En fin, la Bibliotèque National du Québec, en Montréal, ta pa pesllar, y yo dexo equì esta nueva entrega de les mios aventures n'Amèrica xD.

Comments

La verdà, que lo primero que-y llama a ùn l'atenciòn ye la normalidà de la llingua francesa nesta provincia. Ye la ùnica llingua oficial, anque tol mundu ye quien a falar inglès (o eso creyo, yo la verdà seya dicha, quiero màs lo llatino) y nesa llingua tàn les rotulaciones... Podrìa ser un bon exemplu Quebec de que nun fai falta independencia nenguna p'afitar una cultura, una llingua y una identidà propio... Ente la dependencia de Quebec y la independencia d'Irlanda yo quèdome màs con esta... pa min la cultura y l'alma del pueblu tàn perriba de la so espresiòn polìtica, que nun dexa de ser una temporalidà hestòrica.

Sicasì, por muncho que se cite la tema de Quebec como un exemplu en munchos aspeutos, les diferencies con Asturies (amàs del "estàu de la materia") son la propia natura de la materia: Nun ye lo mesmo "sacar de casa" al asturianu que sacar de casa al francès... Resulta qu'al francès sacàronlu yà de casa en Francia, y d'una casa muncho màs importante, grande, afitada, reconocida y querida que la "Casa canadiense". Quiero dicir, que'l sofitu de la cultura francesa a la cultura quebecoise ye màs qu'evidente, y nun ye un sofitu espresu y pensàu como'l "Vive le Quebec libre!" de De Gaulle, sinòn que quièrase o non, toles televisiones, tolos llibros, toles producciones culturales franceses de toa tripa (traducciones, diccionarios, programes d'ordenador...) puen emplegase en Quebec ensin mayor torga... Nuna llibrerìa atopamos 2 estanterìes estraes de volùmenes d'autores de Quebec, pero'l restu de la llibrerìa son autores franceses qu'escriben nuna llingua que los de QUebec sienten como propia, que ye una llingua "normalizada mundialmente" si se quier y qu'eso da munches màs facilidaes...

Tornando a la tema polìtica, y viendo que nos billetes, nes monedes, nos telègrafos y correos, na alministraciòn del estàu ta presente la llingua de Quebec y que nesta provincia ye la unica oficial... La verdà, quèdenme bien pocos argumentos pa la independencia que nun seyan d'esos que tan poco me gusten, los de tipu econòmicu... Evidentemente, esto nun dexa de ser una reflexòn del viaxeru, nun pretendo considerame un analista polìticu del Quebec nin ye un tema que m'esmoleza o del que sepia muncho, nun ye un testu de Tocqueville, son les primeres impresiones d'un europèu n'Amèrica...

Comments

Los coches son mas grandes, mesmo que los cuartos del hotel, les cames, la xente... les barrigues son inmenses!! La xente nun ye frio, otru estereotipu rotu, ye amable y candial, tratente con sorrises y deseyente un bon dia nes tiendes. Hailos estresaos que van de chulos pela vida, pero vese l'amabilida na cai, nes ceres y na xente. Como digo, namai que l'estres acaba con ella dacuando.

 Vense barrios agrupaos pola emigracion, el chinu l'italianu... Y toos reconocense nos simbolos, na llingua y hailos que lleven les dos llingues con arguyu mentanto qu'otros arrenuncien a la de so pa ser verdaderos americanos. Nun hai una cara d'americanu como si la hai de frances, aleman, vascu o asturianu... Hai mil cares de mil races y nenguna ye mas que la otra... Dicen que ye'l pais de les oportunidaes y debe selo porque ves xente probe y rica de toles races y condiciones... Y non, nun hai mas probes qu'en Madrid.

Como digo, namai que vi Nueva YOrk, un cachin piquinhin de la inmensida d'esti pais. Atendi un poco pa la tele y los periodicos, senti los discursos d'Obama, Biden y demas na convencion democratica nacional y la verda, nun se de onde saca la xente que la socialdemocracia europea ye mas social que l'americana. En nada, en nada ye mas social ZP qu'Obama, en nada lo ye Segolene...

Como digo, llevo bien poco equi, pero abondo como pa querer siguir mas tiempu y descubrir un pais tan grande como esti... Segurida y problemes na frontera?? nun digo que nun los heba, pero yo nun los tuvi... En verda, munches coses que lleguen a Europa d'Esti pais tan pasaes per una pantalla que lo empuerca... Y nun digo que nun heba puxarra nos EEXX, Bush ehi sentau na Casa Blanca rescampla.... pero nin ye too tan malo nin tan feo... Anque bono, toi nun estau con un 70% de votu democrata nes eleiciones. Supongo que nun pueo dicir qu'esto seya l'america profunda... 

Comments

Qué nervios!

Comments

 arte, l’/l’(a): sust. Capacidá [del home pa crear obres qu’espresen guapura, harmonía, sentimientu per aciu de la pallabra, del color, de les formes].  (DALLA).

La guapura, l'harmonía el sentimientu... ¿Ye la novela negra arte? ¿Y la de misteriu? ¿O la de risa? Poques coses hai más difíciles d'escribir (creyo yo) que daqué que faiga a la xente rir o tener mieu, y por embargu, nun paez que se consideren arte. Pero considérense cultura:

2 Materia o actividá [que ta acordies col progresu algamáu pola sociedá]. La lliteratura ye cultura

Paez evidente que'l vidiuxuegu ta acordies con esi progresu, mesmo que'l cómic y qu'otres artes que van faciéndose y desendolcándose nes últimes décades y que, por embargu, nun tienen consideranza de tales. Yo vi a xente facer d'una partida de rol verdaderu arte, narrar, interautuar, interpretar d'una manera que yá-yos gustaría a munchos actores y escritores... ¿Nun val tanto como un llibru imprentáu? Vi videoxuegos que son una escusa mala pa pegar tiros y que son puxarra (en verdá la mayoría), pero hai otros, aventures gráfiques y hasta dalgún d'estratexa que tienen unes trames argumentales complicaes, pensaes, bien feches, con vidios, con actores, con interpretaciones... Qué queréis que vos diga, gústame más la trama de Red Alert 1 y de Command & Conquer que la d'"El Invierno en Lisboa" (mayor petardada de llibru na vida lleí). Duke Nukem, Doom, Commandos, Medal of Honor... nun sedrán arte, nin probablemente cultura; pero Broken Sword o Eternam son obres maestres.

Pasa lo mesmo col cómic, que lu desprecien, cuando pasa con él lo mesmo que colos xuegos y colos llibros: qu'hai puxarra y hai obres maestres. Nun cambio un Tintín por un Código DaVinci, quiero más un Command & Conquer qu'un Quijote (anque depués lu regale si me dan "El Nome de la Rosa"). La xente culto, y nos (pocos) programes dende los que la elite cultural fala (toi pensando en Las Noches Blancas, de Sanchez Dragó, en Telemadrid, que veo dacuando) conderguen siempres cualaquier cosa que salga de lo políticamente correuto, ye meyor una puxarra inspirada na Odisea qu'una bona novela inspirada nel cine o pensada pal cine. Y esto dizse dacuando con un aire despeutivu "Eso ta fecho pensando nel cine", como si fore malo. Como si Lope de Vega o Calderón nun pensaren nel teatru (el cine qu'había daquella). L'otru día, precisamente nesi programa, ún -nun m'alcuerdo del nome- dixo que la lliteratura tenía qu'elevar la cultura popular pero al empar beber nella...

Paezme que nun se podía esplicar meyor. La cultura popular d'anguaño nun ye'l teatru (por eso lleven décades diciendo que ta en crisis), son el cómic, el xuegu d'ordenador, el cine... Y nesos xéneros, como na novela o na poesía, hai verdaderes obres d'arte y muncha puxarra... 

Comments

Nel institutu y na escuela, los guah.es imiten les frases propies d'estos personaxes, repítenles y ríense. Na edá adulta, dacuando les repiten, pero munches veces vienen na conversación escenes o "gags" d'eses series, como momentos comunes d'un imaxinariu coleutivu. Una de les coses que más me llamó l'atención de la importancia que tienen les series, foi una vegada, va tiempu, de la qu'escoyí carrera (o al poco d'escoyela) entré nun foru de xente que falaba de qué carrera diba facer y un poco d'universidaes, precios d'alquileres y tal.... Una moza dicía que taba farta de la xente, qu'ella llevaba queriendo facer criminoloxía dende cuantayá, y qu'agora nun sabía si-y diba abastar la nota, porque diz que desque punxeron CSI el númberu de xente que quería facer la carrera aumentó d'una forma descomanada...

Yá sé que nun hai nenguna serie d'un home o muyer qu'estudió ADE... pero la perceición social que da una serie d'un personaxe con una profesión, ayuda a ún a decidir qué quier ser na vida, ayúdalu a descubrir coses o factores d'una profesión, etcétera.

Pienso que los poderes públicos deberíen tamién regluar les series de producción propia de les cadenes públiques (les privaes que faigan lo que-yso dea pola gana) y les series non propies que s'emitieren tuvieren que comprobar qué valores tresmiten... 

Aída, Siete Vidas, Aquí no hay quien viva, Periodistas, Compañeros, Hostal Royal Manzanares, aquella de xente que baillaba nuna escuela, Los hombres de Paco... Hai dos coses mui importantes y comunes d'estes dos series: Primera: Toes, absolutamente toes ensin esceición, ambiéntense en MADRID. Segunda: Nenguna, absolutamente nenguna, tien l'ámbetu rural como escenariu. Y non sólo eso, sinón que les poques referencies o tratamientos a esti ámbetu son despeutives.

La verdá, na TVE, facer una serie ambientada nun pueblu d'Asturies diba ser absurdo (porque entós tendría que ser n'Asturianu)... Pero, ¿Nun habrá pueblos en Cantabria, Castiella, Andalucía, la propia comunidá de Madrid, Murcia, Aragón... que falen castellanu y qu'amuesen una perspeutiva rural? Paezme que Los Mundos de Yuppi taba nun pueblu, véolo borroso agora... Nun sé, ye verdá qu'hai poca xente que vive n'ámbetos rurales. Paezme que'l 80% de la población d'España ye urbano... Si españa tien 45M de persones, eso quier dicir que tenemos 9M de xente que viven nun pueblu, n'Asturies más d'1/4 de Millón. Si vemos qu'en Madrid viven 6M de persones... ¿Por qué tantísimes series ambientaes en Madrid y nenguna, absolutamente nenguna, nun ámbetu rural? Cuestión de númberos yá vemos que nun ye. Namás qu'el 13% de los españoles vive en Madrid, y el 100% de les series ambiéntense ende... Da qué pensar.

¿Nun sedrá que mos tán tresmitiendo un modelu de lo que ye correuto? ¿De lo que ye normal? A la xente nun-y estraña que pase esto, venlo normal, sobre manera en Madrid onde tiene una mentalidá de que Madrid ye la "Nova Roma" y lo demás son "provincies" (nun ye coña, sentí-y a xente afincao en Madrid falar de lo demás como "en provincias"). Pero vaya, qué cosa, resulta que fui al Reinu Xuníu esti veranu y ellí ambientaben una serie en Londres, otra en Manchester, otra nun pueblu del norte d'Inglaterra... Vamos, lo que ye una TV que busca ser un reflexu del pueblu al que sirve o que tien que vela...

(Mesmo que TeleAreces, coles sos 23,30 hores de castellanu al día, y les películes del oeste y series americanes males, ensin siquiera les sotitular/doblar al asturianu)...

Naide apara nello, pero nun ye normal qu'un mozu de Collada, Cuartu de los Valles, Tinéu; que namái que fala asturianu les 24h del día, que anda col tractor y que cuida de les vaques, tenga que se referenciar na serie d'Aída, o tenga que sentir les noticies en castellanu... Ye tan ridículo, como si agora fixéremos que toles series que ven los guah.es de Madrid tuvieren ambientaes en Grau, falaren n'asturianu los personaxes y diéren-yos les noticies tamién n'Asturianu. Pero vamos, yá sabemos qu'en esti país tan guapu llamáu españa, les coses nunca, nunca, nunca son de doble direición. Lo que val pa ellos, tien que valir pa nós; lo que val pa nós, nun pue valir pa ellos... Ye lo que se llama colonialidá, una minoría (13% d'España) impón o "difunde" los sos "espacios comunes", el so mou de vida, les sos problemátiques, los sos debates, a una mayoría silenciosa que nun ve reflexao esi tratamientu pa colo que ye d'ella. Ye l'asimetría, la mesma asimetría llingüística que fai qu'anque l'asturianu fore oficial, nós tuviéremos la obligación de conocer otra llingua que nun ye la de nueso (el castellanu) y el madrileñu nun la tuviera.

 La asimetría llingüística, ye tamién una asimetría cultural, de poder, de idees, de fuercies, de modelos... El problema ye, que'l modelu que tenemos, mesmo'l llingüísticu que'l cultural, ye'l que nós como pueblu refredamos día sí día tamién. Paez que mos presta más una serie ambientada n'Esperanza Sur, Comunidá de Madrid; Desengaño 21, ciudá de Madrid; qu'una en Ventanielles, Vallobín, Pumarín, San Cloyo, Natahoyo, La Calzada o qu'una na Plaza'l Güevu de La Villa... ¿Ye más "cool" vivir en Vallekas (sí con K) qu'en Ventanielles? ¿"Mola más" llimpiar escaleres como aída que ser xateru? ¿Ye más guai ser profesor de matemátiques nun barriu de madrid pa que te faigan una serie, que maestru d'Asturianu en Mieres? Paez que sí, y paez que mos gusta...

Comments

A lo último, viense identificando la idea de "racionalizar el gastu públicu" col amenorgar de puestos públicos, col recorte de servicios, les privatizaciones masives y la esternalización ¿Pero en verdá ye esto racionalizar el gastu públicu?

Pa sacar un exemplu rellacionáu col asturianu sobre les diferencies ente amenorgar el gastu públicu y racionalizalu:

Exemplu 1: Enseñu d'Asturianu nos colexos ya institutos:

Anguaño hai una plantiya d'un numberu indetermináu de profesores y maestros d'asturianu y una campaña de captación con cartelos nos colexos, cuñes radiaes y publicidá institucional.  Los costes de los profesores son X; los de la campaña son Y. Evidentemente, los profesores cuesten muncho más que la campaña, pues faen un llabor continuáu y la campaña faise nunes feches concretes.

Un gobiernu que quiera "amenorgar el gastu públicu" (lo que llamen mal llamao "racionalizar"), amenorgaría la plantiya, esplotaría a los profesores mandándolos itinerar d'un colexu a otru (yá ta faciéndose) y dexaría igual o nun-y daría más pola campaña de matriculación. Non sólo eso, sinón qu'igual aumentaría'l coste d'ella pa que vieren que'l so gobiernu ta comprometíu cola llingua. A la fin, los costes son X - 10 ya Y + 10; pero como X ye muncho más que Y, los costes totales vense amenorgaos, y les prestaciones y la calidá del serviciu tamién.

Racionalizar el gastu públicu, nesti casu, diba ser nun facer nenguna campaña hasta nun tener capacidá d'ufiertar l'asturianu en tolos colexos, porque faense entós gastos irracionales. Por poner un exemplu, de la que yo diba a bachiller, punxeron cartelos nel mio IES colo de "Yo apúntome tamién a Llingua asturiana"... Yo pidílo y nun me dexaron. ¿Tán bien gastaes les perres nesa campaña? ¿Ufierten en verdá un serviciu?

Exemplu 2: Rede, email y propaganda escrito.

Los mios padres son maestros, funcionarios del Principáu, y bien de veces yá conxeláron-yos el sueldu como a tolos funcionarios, quiciabes bien ceo vaigan sufrir otra conxelación... 

El principáu, nel so compromisu cola modernización, dio-yos a cadún de los profesores (atrévome a dicir que de los funcionarios que tien) una direición de corréu de baldre, qu'al principáu costará-y una cantidá determinada... ¿Qué sentíu tien que les fueyes informatives d'unes xornaes de formación pal profesoráu vengan a casa nun sobre, imprentaes nun folletu de bona calidá, habiendo como hai una direición d'internet puesta pol propiu principáu? Más perres marafundiaes. 

Exemplu 3: Privatización d'AENA.

Dio anuncia'l gobiernu va poco de la privatización d'AENA. Como yo yá dixi, hai privatizaciones que les comparto y véoles estupendes: Telefonía fundamentalmente, creyo de fechu qu'en proporción col serviciu que tenemos, agora, tres de lliberalizase'l mercáu pagamos menos qu'enantes. Quiero analizar esti otru casu de "Racionalización Presupuestaria":

AENA (Controladores aéreos, personal d'aeropuertos etc, pal que nun lo sepia), agora, tien unos gastos X. Y defenden como solución p'amenorgar los gastos la privatización. ¿Qué consecuencies tien la privatización? De mano l'estáu va recibir perres en conceutu de compra d'esa compañía por un particular. Eso pue tar bien pa los fondos del estáu, pero ye un pagu (total o fraccionáu) y nun ye una rellación que se caltien nel tiempu, polo que tenemos perres agora pero mañana non.

Darréu, el particular "racionaliza'l gastu" quier dicir, despide xente a esgaya, pon a la xente a trabayar les másimes hores permitíes (pel momentu 40 selmanales, quien sabe si colo de la UE sedrán más)... cola consecuencia d'una reducción del gastu y de la calidá del serviciu, amás del empléu. ¿PAez malo? Ye peor, porque'l particular, en réxime de concesión alministrativa, opera un serviciu públicu y devien n'intermediariu nuna rellación estáu-trabayador, qu'agora ye estáu-empresariu-trabayador. Métese al empresariu, nun s'algama l'oxetivu de la competitividá ¿¿¿Cómo va haber competitividá con controladores aéreos??? ¿¿¿Van los viaxeros escoyer qué controlador quieren que controle'l so avión??? y esi empresariu enriquezse nesa intermediación (poco o muncho, pero son perres que namái que tán pagando a un empresariu que nin compite, nin arriesga, nin innova, nin fai nada p'amenorgar el coste con igualdá de serviciu).

Exemplu 4: RENFE

Igual vos acordáis de qu'había un tiempu nel que la vixilancia de RENFE y d'eses coses facíenla policíes (o de los aeropuertos). Agora amenorgó la plantiya de policíes y en cuenta de policíes metieron a guardies de seguridá. Si un policía ganaba 1500, un guardia de seguridá gana 900, si un politíca tenía una formación X, el guardia de seguridá tien una formación muncho menor. Igual que nel exemplu anterior, métese un intermediariu que gana perres, (igual la diferencia de 900 a 1500) y la reducción del gastu faise esplotando a los guardies, con más hores, con menos perres o de cualaquier manera.

¿Qué ye (o habría ser) racionalizar el gastu públicu?

Exemplu 5: Bedeles.

Na mio facultá hai non menos de 10 bedeles, contando turnos de mañana y tarde, cuando, de mano, paez que con 3 ó 4 ye abondo. Si ún s'avera pela facultá pue comprobar cuánto "trabayen" los bedeles, y cómo la mayor parte'l tiempu échenla faciendo sudokus y crucigrames... o lleendo un llibru los más cultivaos. Per contra, nel colexu onde trabaya mio madre, nun tienen nengún bedel porque'l Conceyu de Llangréu nun quier/nun pue ponelu... Esto quier dicir, que la Facultá de CCPP de la COmplutense pue pagar a 7-6 persones más de les necesaries, pa nun facer lliteralmente nada, al tiempu que nun colexu públicu na cuenca'l Nalón, ye la direutora la que tien que madrugar y facer les xeres propies d'un conserxe. ¿Racionalización del gastu? ¿Úla?

Otru día podría falar de los comederos qu'hai alrodiu d'una alministración. Un día que tenga un poco tiempu garro un organigrama del principáu y ponémonos a contar cuántes families viven direutamente de puestinos menores (munchos d'ellos igual nin sentistis nunca'l nome o sabíeis qu'esistíen)... La verdá que'l númberu que mos diba salir yera bien curiosu.... Pero eso vamos dexalo pa otru día.

Comments

Procuradoría Xeneral: Ye una institución asemeyada a la del defensor del pueblu, cualaquier persona pue plantega-y quexes, protestes o reclamaciones, nun entamu tán obligaos a responder de manera motivada. Pue ser usada la institución de manera individual o coleutiva. Fai un informe añal, tien más poder simbólicu qu'otra cosa y pue investigar y facer recomendaciones a les autoridaes.

10.000 firmes: Ye'l númberu necesariu de firmes pa presentar nel parllamentu una propuesta de llei (que depués el parllamentu aceutará o refugará a voluntá). Nel casu de que s'almita a trámite, una comsión de los proponentes (5 persones o alredor) puen defender el testu en sede parllamentaria. Esta propuesta nun pue tener por oxetu l'estatutu nin el réxime financieru.

Quexes y Suxerencies: Departamentos que tienen les más de les empreses públiques y la mayoría de les privaes. Una bona manera de visibilizar demandes y facé-yos llegar esi mensaxe a les autoridaes / direutivos de la empresa. 

Drechu de pidimientu: Drechu que tien tou ciudadanu asturianu d'unviar una pitición al rexistru de la Xunta Xeneral o a cualaquier otra institución. La Xunta Xeneral podrá almitila o non a trámite, aceutala o refugala, pero'l drechu esiste. El drechu ta reconocíu na propia constitución y si ún quier, pue unviá-y 20.000 cartes al conseyeru d'educación.

Carta Europea de les Llingües amenazaes: Testu llegal adoptáu pol estáu español que ye d'aplicación p'Asturies y Aragón en tolos puntos, según interpretación del Congresu de los Diputaos, ensin la misma fuercia vinculante que pa les otres autonomíes con llingua cooficial.

Votu: Actu de calter individual que tien más incidencia que tolos anteriormente amentaos. El votu cambia les personalidaes ya ideoloxíes de les instituciones amentaes.

ESTRATEXA: (inspirada nel blogue de MunduXaime)

Aneciar: Ponese neciu o [más] neciu.

Neciu, -a, -o: Qu’insiste nun-y importando si tien o non razón [en daqué]. 2 Desobediente, dau a desobedecer.

Comments